Og\u00f3lnie m\u00f3wi\u0105c, str\u00f3j ludowy Krakowian Wschodnich jest bardzo podobny do zachodniego, z wyj\u0105tkiem drobnych r\u00f3\u017cnic. To w\u0142a\u015bnie te r\u00f3\u017cnice postaramy si\u0119 sprawdzi\u0107 na przyk\u0142adach stroj\u00f3w kobiecych i m\u0119skich, kt\u00f3re historycznie powsta\u0142y we wschodnich dzielnicach Krakowa.<\/p>\n\n\n\n
Osobliwo\u015bci stroju kobiecego Krakowiak\u00f3w Wschodnich<\/h2>\n\n\n\n
Wa\u017cnymi elementami stroju ludowego kobiet ze wschodniego Krakowa by\u0142y sp\u00f3dnice i fartuchy. Zewn\u0119trzne sp\u00f3dnice by\u0142y wykonane z tkanin lnianych lub we\u0142nianych. Mia\u0142y d\u0142ugo\u015b\u0107 do kostek, a \u017ceby wygl\u0105da\u0142y na bardziej obszerne, kobiety zak\u0142ada\u0142y kilka sp\u00f3dnic naraz, a tak\u017ce gniot\u0142y je z ty\u0142u i po bokach. Ponad sp\u00f3dnic\u0105 nosi\u0142y fartuchy z czerwonej tkaniny ozdobionej bia\u0142ym haftem.<\/p>\n\n\n\n
Innym wa\u017cnym elementem stroju by\u0142y gorsety. Ubi\u00f3r ten wykonywany by\u0142 z czarnego aksamitu, g\u0142adkich tkanin we\u0142nianych lub tybetu, cz\u0119sto zdobiony aksamitem i koralikami. Gorsety by\u0142y ciasno dopasowane i dope\u0142nione torebeczkami.<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/02\/image.png\")
<\/figure><\/div>\n\n\nKaftan czyli katana to ubi\u00f3r kt\u00f3ry noszony by\u0142 na gorsety. Najpopularniejszym by\u0142 kaftan wykonany z materia\u0142u we\u0142nianego, najcz\u0119\u015bciej czerwonego lub niebieskiego. Z przodu i na r\u0119kawach kaftany obszyte by\u0142y aksamitnymi paskami, at\u0142asem i koralikami.<\/p>\n\n\n\n
Dziewcz\u0119ta z Krakowa wschodniego, podobnie jak Krakowianki Zachodnie, nosi\u0142y warkocze. W ch\u0142odne dni zak\u0142ada\u0142y bia\u0142e lub czerwone chusty, kt\u00f3re wi\u0105za\u0142y pod brod\u0105 lub, jak to cz\u0119sto czyni\u0142y m\u0119\u017catki, z ty\u0142u. M\u0119\u017catki z Krakowa wschodniego r\u00f3wnie\u017c nosi\u0142y chusty podobne do tych, kt\u00f3re mia\u0142y mieszkanki zachodniej cz\u0119\u015bci Krakowa. By\u0142y jednak ca\u0142kowicie pokryte haftem, bia\u0142ym lub czerwonym.<\/p>\n\n\n\n
Dope\u0142nieniem stroj\u00f3w by\u0142y falbany ozdobione podszewk\u0105 i koronk\u0105. Czerwone korale nosi\u0142y tylko najbogatsze kobiety, reszta nosi\u0142a d\u0119tki \u2014 szklane paciorki o r\u00f3\u017cnych kolorach.<\/p>\n\n\n\n
M\u0119ski str\u00f3j ludowy Krakowa wschodniego<\/h2>\n\n\n\n
Najwa\u017cniejszymi elementami ubioru m\u0119\u017cczyzn z Krakowa Wschodniego by\u0142y te\u017c kaftan i \u017cupan. Ubiory te by\u0142y skrojone tak samo jak stroje Krakowian Zachodnich, ale wykonane z ja\u015bniejszego niebieskiego sukna, podszytego czerwon\u0105 podszewk\u0105 i ozdobionego fr\u0119dzlami. Ubi\u00f3r cz\u0119sto by\u0142 r\u00f3wnie\u017c ozdobiony haftem o motywach ro\u015blinnych, a czasem wyszywano na nim imi\u0119 i nazwisko nosz\u0105cego.<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2023\/02\/image-1.png\")
<\/figure><\/div>\n\n\nTypowym ubraniem wierzchnim dla Krakowian wschodnich by\u0142a kierezja czyli d\u0142ugi, do po\u0142owy \u0142ydki czerwony ko\u017cuch z br\u0105zowego (rzadko niebieskiego lub granatowego) sukna, dopasowany do pasa. G\u0142\u00f3wnym elementem tego ubioru by\u0142 tr\u00f3jk\u0105tny ko\u0142nierzyk opadaj\u0105cy na plecy, ozdobiony haftem o motywach ro\u015blinnych.<\/p>\n\n\n\n
Podobnie jak Krakowiacy z zachodu, m\u0119\u017cczy\u017ani ze wschodu r\u00f3wnie\u017c nosili sukienne spodnie domowe. Spodnie te by\u0142y zazwyczaj koloru niebieskiego lub ozdobione cienkimi niebieskimi paskami. Lekko podwini\u0119te, by\u0142y schowane w wysokich butach z trzonem. <\/p>\n\n\n\n
Buty wykonane by\u0142y z mi\u0119kkiej sk\u00f3ry wo\u0142owej, barwionej na czarno lub czerwono, a wy\u0142o\u017cone by\u0142y podk\u00f3wkami.<\/p>\n\n\n\n
Krakowiacy Wschodni, podobnie jak Zachodni, nosili nad kaftanem pas z klamrami. Nieco inaczej wygl\u0105da\u0142 pas zak\u0142adany nad kierezj\u0105 \u2014 by\u0142 obszyty du\u017cymi metalowymi guzikami. D\u0142ugi koniec pasa, zapi\u0119tego metalow\u0105 klamr\u0105, umieszczany by\u0142 pod pasem.<\/p>\n\n\n\n
M\u0119\u017cczy\u017ani Krakowa Wschodniego nosili dwa typy nakry\u0107 g\u0142owy. Pierwsz\u0105 z nich by\u0142a magierka, czyli czerwona czapka, noszona w po\u0142\u0105czeniu z kaftanem i \u017cupanem. Drugim by\u0142a rogatywka, czyli kapelusz, kt\u00f3ry od tych noszonych przez Krakowian Zachodnich r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 jedynie pi\u00f3rami pawimi o r\u00f3\u017cnej d\u0142ugo\u015bci, przyczepionymi w formie wachlarza. Rogatywka by\u0142a dodatkowo ozdobiona bukietem sztucznych kwiat\u00f3w i wst\u0105\u017ckami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Str\u00f3j krakowski to str\u00f3j ludowy grupy etnograficznej Krakowiak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Ma\u0142opolsce. Jeszcze w XVIII wieku, kiedy ziemie krakowskie zosta\u0142y podzielone mi\u0119dzy Rzeczpospolit\u0105 Krakowsk\u0105, Austri\u0105 i Rosj\u0105, Krakowianie byli oddzieleni od reszty teren\u00f3w i o\u015brodk\u00f3w przemys\u0142owych. Ponadto mieszka\u0144cy wschodniej cz\u0119\u015bci Krakowa zostali pozbawieni kontaktu ze swoimi zachodnimi rodakami. Dlatego ubi\u00f3r Krakowiak\u00f3w ze wschodu ulega\u0142 powoli pewnym […]<\/p>\n","protected":false},"author":270,"featured_media":2432,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[1782,1788,1787,1783,1790,1786,1791,1785,1789,1784],"motype":[1042],"moformat":[66],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3354","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"tag-elementy-stroju-ludowego-krakowiakow-wschodnich","9":"tag-historia-mody","10":"tag-modne-ciuchy-w-krakowie","11":"tag-osobliwosci-stroju-kobiecego-krakowiakow-wschodnich","12":"tag-stroje-narodowe-krakowa","13":"tag-tradycyjna-moda-w-krakowie","14":"tag-tradycyjna-odziez-damska","15":"tag-tradycyjne-ubrania","16":"tag-tworzenie-mody","17":"tag-ubrania-w-krakowie","18":"motype-eternal","19":"moformat-vlasna","20":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/270"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3354"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3361,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3354\/revisions\/3361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3354"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3354"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3354"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}