{"id":3902,"date":"2023-10-09T23:31:59","date_gmt":"2023-10-09T21:31:59","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowchanka.eu\/?p=3902"},"modified":"2023-10-09T23:32:11","modified_gmt":"2023-10-09T21:32:11","slug":"kobieta-ktora-studiowala-historie-ubran-maria-stanislawa-gutkowska-rychlewska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal\/kobieta-ktora-studiowala-historie-ubran-maria-stanislawa-gutkowska-rychlewska","title":{"rendered":"Kobieta, kt\u00f3ra studiowa\u0142a histori\u0119 ubra\u0144: Maria Stanis\u0142awa Gutkowska-Rychlewska"},"content":{"rendered":"\n

Je\u015bli w dzisiejszych czasach \u015bledzenie nowo\u015bci ze \u015bwiata mody i stylu jest do\u015b\u0107 proste – wystarczy otworzy\u0107 wyszukiwark\u0119 i wpisa\u0107 \u017c\u0105dane zapytanie, a pojawi si\u0119 wiele link\u00f3w, to sto lat temu sytuacja wygl\u0105da\u0142a zupe\u0142nie inaczej. Krakowianki, zw\u0142aszcza zamo\u017cne m\u0142ode kobiety, do\u015b\u0107 uwa\u017cnie \u015bledzi\u0142y to, co dzia\u0142o si\u0119 w \u015bwiecie mody \u2013 zdobywa\u0142y zagraniczne magazyny i gazety, a ci, kt\u00f3rzy mia\u0142y okazj\u0119, je\u017adzi\u0142y na pokazy mody za granic\u0119 \u2013 pisze krakowchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Mimo \u017ce za granic\u0105 ukaza\u0142o si\u0119 ju\u017c w\u00f3wczas wiele publikacji po\u015bwi\u0119conych modzie i stylowi, w Krakowie zauwa\u017calny by\u0142 ich niedob\u00f3r, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o podr\u0119czniki z zakresu projektowania i historii ubioru. Wszystko jednak zmieni\u0142o si\u0119 pewnego dnia, gdy krakowianka Maria Stanis\u0142awa Gutkowska-Rychlewska stworzy\u0142a podstawowy podr\u0119cznik z historii ubioru.<\/p>\n\n\n\n

Kim by\u0142a ta kobieta, co robi\u0142a dla badania mody w Krakowie i inne ciekawostki z jej \u017cycia \u2013 przeczytajcie w poni\u017cszym materiale.<\/p>\n\n\n\n

Edukacja i m\u0142odo\u015b\u0107 Marii Stanis\u0142awy\u00a0<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Maria Stanis\u0142awa Gutkowska-Rychlewska urodzi\u0142a si\u0119 na prze\u0142omie wiek\u00f3w, w 1899 roku, w zwyk\u0142ej krakowskiej rodzinie. By\u0142a trzecim dzieckiem i podobnie jak jej bracia dzi\u0119ki rodzicom otrzyma\u0142a dobre wykszta\u0142cenie. Pos\u0142ali jedyn\u0105 c\u00f3rk\u0119 na nauk\u0119 do Gimnazjum \u017be\u0144skiego im. Kr\u00f3lowej Jadwigi w rodzinnym mie\u015bcie, kt\u00f3re w tamtym czasie by\u0142o do\u015b\u0107 presti\u017cow\u0105 plac\u00f3wk\u0105 o\u015bwiatow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Po uko\u0144czeniu gimnazjum Maria Stanis\u0142awa pomy\u015blnie zda\u0142a egzaminy na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim, gdzie wybra\u0142a Wydzia\u0142 Filozoficzny. W jej wspomnieniach mo\u017cna znale\u017a\u0107 informacj\u0119, \u017ce by\u0142a bardzo sumienn\u0105 studentk\u0105 i odnosi\u0142a sukcesy we wszystkich przedmiotach, ale najbardziej interesowa\u0142a j\u0105 historia sztuki.<\/p>\n\n\n\n

Po uzyskaniu stopnia doktora filozofii, Maria Stanis\u0142awa nie zako\u0144czy\u0142a na tym swojego samorozwoju. Nast\u0119pnie wst\u0105pi\u0142a na Akademi\u0119 Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, b\u0119d\u0105c jedn\u0105 z pierwszych studentek na tej uczelni. W trakcie nauki Maria Stanis\u0142awa du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0142a za granic\u0119, gdzie studiowa\u0142a sztuk\u0119 i zapoznawa\u0142a si\u0119 z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 wybitnych artyst\u00f3w r\u00f3\u017cnych czas\u00f3w. W tych latach mia\u0142a okazj\u0119 odwiedzi\u0107 W\u0142ochy i Francj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Artystce \u015bwietnie sz\u0142o rysowanie grafik, a zdobyte za granic\u0105 do\u015bwiadczenie zainspirowa\u0142o j\u0105 do organizowania pierwszych wystaw. Za swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Maria Stanis\u0142awa otrzyma\u0142a p\u00f3\u017aniej nagrod\u0119 honorow\u0105 Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Kariera pedagogiczna<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

W 1927 roku Maria Stanis\u0142awa Gutkowska-Rychlewska rozpocz\u0119\u0142a prac\u0119 jako nauczycielka. Zatrudni\u0142a si\u0119 w Pa\u0144stwowej Szkole Zawodowej \u017be\u0144skiej w Krakowie, kt\u00f3rej celem by\u0142o przygotowanie dziewcz\u0105t do codziennych obowi\u0105zk\u00f3w, takich jak prowadzenie gospodarstwa domowego, wykonywanie tzw. \u201ekobiecych prac\u201d \u2013 gotowania, szycia itp. Mimo \u017ce dla wsp\u00f3\u0142czesnego czytelnika takie informacje mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 kontrowersyjne i seksistowskie, w tamtych czasach taka plac\u00f3wka edukacyjna cieszy\u0142a si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 i kszta\u0142ci\u0142a wielu uczennic.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie praca w szkole zainspirowa\u0142a Mari\u0119 Stanis\u0142aw\u0119 do stworzenia jednego z pierwszych podr\u0119cznik\u00f3w historii ubioru. Pracuj\u0105c tutaj, kobieta stwierdzi\u0142a, \u017ce \u200b\u200bnie mo\u017ce zapewni\u0107 swoim uczniom dobrych \u017ar\u00f3de\u0142, z kt\u00f3rych mogliby czerpa\u0107 wi\u0119cej informacji na temat mody, ubioru i stylu. Niemniej jednak m\u0142ode dziewczyny aktywnie interesowa\u0142y si\u0119 tymi zagadnieniami, aby m\u00f3c uszy\u0107 dla siebie pi\u0119kne rzeczy, dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o modzie i stylu itp.<\/p>\n\n\n\n

Tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 sta\u0142o \u2013 pomys\u0142 stworzenia podr\u0119cznika uda\u0142o si\u0119 skutecznie zrealizowa\u0107. Pierwszy podr\u0119cznik historii ubioru ukaza\u0142 si\u0119 w 1932 roku i by\u0142 przeznaczony dla szk\u00f3\u0142 zawodowych i teatr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Trzy dekady p\u00f3\u017aniej podr\u0119cznik doczeka\u0142 si\u0119 drugiego wydania, uzupe\u0142nionego i rozszerzonego o dodatkowe ilustracje i informacje. W tym samym czasie ukaza\u0142 si\u0119 kolejny podr\u0119cznik, kt\u00f3ry autorka po\u015bwi\u0119ci\u0142a badaniu akcesori\u00f3w i ubior\u00f3w mody w XIX wieku, a tak\u017ce praca badawcza opowiadaj\u0105c\u0105 o historii obuwia w \u015bredniowieczu. Prawie wszystkie z tych bada\u0144, przeprowadzonych przez Mari\u0119 Stanis\u0142aw\u0119 Gutkowsk\u0105-Rychlewsk\u0105, by\u0142y pierwszymi polskimi publikacjami, kt\u00f3re ods\u0142oni\u0142y histori\u0119 r\u00f3\u017cnych element\u00f3w stylu, pocz\u0105wszy od ubioru, a sko\u0144czywszy na akcesoriach i obuwiu. S\u0105 one nadal u\u017cywane i wspominane w badaniach nad mod\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli chodzi o g\u0142\u00f3wne dzie\u0142o Marii Stanis\u0142awy, czyli pierwszy podr\u0119cznik zatytu\u0142owany \u201eHistoria ubior\u00f3w\u201d, to zawiera on informacje historyczne o ubiorze z r\u00f3\u017cnych czas\u00f3w. W ksi\u0105\u017cce opisano mod\u0119 Staro\u017cytnego Egiptu oraz ubiory w r\u00f3\u017cnych krajach \u015bwiata a\u017c do wielkiej rewolucji przemys\u0142owej. Wydanie jest o tyle cenne, \u017ce zawiera wydzielony dzia\u0142 ze s\u0142ownikiem termin\u00f3w modowych oraz dodatek z opisanymi i datowanymi wzorami ubior\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dalsze losy wybitnej badaczki mody z Krakowa<\/h2>\n\n\n\n

Mimo \u017ce Maria Stanis\u0142awa lubi\u0142a prac\u0119 pedagogiczn\u0105, po II wojnie \u015bwiatowej zmieni\u0142a zaw\u00f3d. Pocz\u0105tkowo pracowa\u0142a w bibliotece dawnego Muzeum Przemys\u0142owego, p\u00f3\u017aniej w Dziale Przemys\u0142u Artystycznego w Muzeum Narodowym. Jednocze\u015bnie pracowa\u0142a w pracowni konserwacji tkanin, gdzie uda\u0142o jej si\u0119 opracowa\u0107 metod\u0119 odczyszczania okaz\u00f3w bez u\u017cycia \u015brodk\u00f3w chemicznych.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnych latach wybitna badaczka mody wielokrotnie organizowa\u0142a wystawy, by\u0142a zapraszana na r\u00f3\u017cne pokazy i wyk\u0142ady. Maria Stanis\u0142awa Gutkowska-Rychlewska przesz\u0142a na emerytur\u0119 z wielkimi honorami, otrzymuj\u0105c Krzy\u017c Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli w dzisiejszych czasach \u015bledzenie nowo\u015bci ze \u015bwiata mody i stylu jest do\u015b\u0107 proste – wystarczy otworzy\u0107 wyszukiwark\u0119 i wpisa\u0107 \u017c\u0105dane zapytanie, a pojawi si\u0119 wiele link\u00f3w, to sto lat temu sytuacja wygl\u0105da\u0142a zupe\u0142nie inaczej. Krakowianki, zw\u0142aszcza zamo\u017cne m\u0142ode kobiety, do\u015b\u0107 uwa\u017cnie \u015bledzi\u0142y to, co dzia\u0142o si\u0119 w \u015bwiecie mody \u2013 zdobywa\u0142y zagraniczne magazyny i […]<\/p>\n","protected":false},"author":263,"featured_media":3889,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[2195,2193,1710,2194,2192,1902,1899,2124,2123,2122,1709],"moimportance":[33],"motype":[1042],"moformat":[2071],"class_list":{"0":"post-3902","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"tag-dalsze-losy-wybitnej-badaczki-mody-z-krakowa","9":"tag-edukacja-i-mlodosc-marii-stanislawy","10":"tag-kobiety-z-krakowa","11":"tag-krakowianka-maria-stanislawa-gutkowska-rychlewska","12":"tag-maria-stanislawa-gutkowska-rychlewska","13":"tag-moda-i-styl-2","14":"tag-moda-w-krakowie","15":"tag-moda-w-przeszlosci","16":"tag-moda-xx-wieku","17":"tag-modne-ubrania","18":"tag-znane-kobiety","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-2071"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3909,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3902\/revisions\/3909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3889"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3902"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3902"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3902"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}