{"id":4278,"date":"2023-12-20T23:40:47","date_gmt":"2023-12-20T22:40:47","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowchanka.eu\/?p=4278"},"modified":"2023-12-20T23:40:56","modified_gmt":"2023-12-20T22:40:56","slug":"jedna-z-najslynniejszych-polskich-artystek-awangardowych-historia-zycia-i-tworczosci-marii-jaremy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal\/jedna-z-najslynniejszych-polskich-artystek-awangardowych-historia-zycia-i-tworczosci-marii-jaremy","title":{"rendered":"Jedna z najs\u0142ynniejszych polskich artystek awangardowych: historia \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci Marii Jaremy"},"content":{"rendered":"\n

Maria Jarema, cho\u0107 urodzi\u0142a si\u0119 na terenie wsp\u00f3\u0142czesnego obwodu lwowskiego (Ukraina), ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142a rozwojowi sztuki w Polsce. Nazywana jest jedn\u0105 z najs\u0142ynniejszych osobisto\u015bci artystycznych w kraju pierwszej po\u0142owy XX wieku, a jej awangardowe prace do dzi\u015b przyci\u0105gaj\u0105 uwag\u0119 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w sztuki \u2013 podaje krakowchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Pomimo tego, \u017ce Maria Jarema przez ca\u0142e \u017cycie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z r\u00f3\u017cnymi grupami artystycznymi, mia\u0142a r\u00f3\u017cnych mentor\u00f3w i zg\u0142\u0119bia\u0142a r\u00f3\u017cne pogl\u0105dy na tw\u00f3rczo\u015b\u0107, posiada\u0142a sw\u00f3j w\u0142asny, niepowtarzalny styl, dzi\u0119ki kt\u00f3remu jej prace mo\u017cna \u0142atwo rozpozna\u0107 w\u015br\u00f3d setek innych.<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie Marii Jaremy, jak tworzy\u0142a wybitna polska artystka i inne ciekawostki na jej temat – przeczytajcie w poni\u017cszym materiale.<\/p>\n\n\n\n

Edukacja i pocz\u0105tek dzia\u0142alno\u015bci<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Niewiele wiadomo o dzieci\u0144stwie i m\u0142odo\u015bci Marii Jaremy. Urodzi\u0142a si\u0119 w listopadzie 1908 roku w ma\u0142ym miasteczku Stary Sambor w obwodzie lwowskim na Ukrainie, ale sp\u0119dza\u0142a tam bardzo ma\u0142o czasu. Praktycznie ca\u0142\u0105 swoj\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107 i \u017cycie sp\u0119dzi\u0142a w Krakowie, mie\u015bcie, kt\u00f3re nazywa\u0142a domem.<\/p>\n\n\n\n

Maria od najm\u0142odszych lat by\u0142a zafascynowana sztuk\u0105, du\u017co czyta\u0142a i studiowa\u0142a r\u00f3\u017cne techniki. Wyb\u00f3r miejsca studi\u00f3w by\u0142 wi\u0119c oczywisty \u2013 Akademia Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie by\u0142a w\u00f3wczas jedn\u0105 z najs\u0142ynniejszych i najlepszych uczelni w kraju, gdzie mo\u017cna by\u0142o opanowa\u0107 sztuk\u0119 pod okiem wybitnych pedagog\u00f3w. Tam Maria Jarema mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie uczy\u0107 si\u0119 rze\u017aby u wybitnego Xawerego Dunikowskiego. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce b\u0119dzie zajmowa\u0107 si\u0119 rze\u017ab\u0105, ale los potoczy\u0142 si\u0119 inaczej.<\/p>\n\n\n\n

Okres tw\u00f3rczo\u015bci Marii Jaremy przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej by\u0142 bardzo bogaty. W tym czasie nadal zajmowa\u0142a si\u0119 rze\u017ab\u0105, tworzeniem kostium\u00f3w i scenografii. R\u00f3wnolegle z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 artystyczn\u0105 by\u0142a bardzo aktywn\u0105 dzia\u0142aczk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 \u2013 wiadomo, \u017ce nale\u017ca\u0142a do awangardowej i radykalnej partii \u201eGrupa Krakowska\u201d, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a jako studenckie stowarzyszenie artystyczne w Krakowie. W sk\u0142ad grupy wchodzi\u0142o wielu wybitnych artyst\u00f3w tamtych czas\u00f3w \u2013 m.in. Leopold Lewicki, Stanis\u0142aw Osostowicz i Jonasz Stern. Co ciekawe, w okresie odwil\u017cy po zako\u0144czeniu wojny w 1957 roku to w\u0142a\u015bnie Maria Jarema zainicjowa\u0142a wznowienie dzia\u0142alno\u015bci wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra zosta\u0142a zatrzymana w latach wojny.<\/p>\n\n\n\n

Warto te\u017c doda\u0107 kilka s\u0142\u00f3w o dzia\u0142alno\u015bci samej \u201eGrupy Krakowskiej\u201d. W zasadzie studenci-arty\u015bci zjednoczyli si\u0119 tam wok\u00f3\u0142 sprzeciwu wobec tradycjonalistycznych metod nauczania na ASP i konserwatywnego krakowskiego \u015brodowiska artystycznego. Stowarzyszenie to nigdy nie mia\u0142o jednego programu artystycznego, dlatego w tw\u00f3rczo\u015bci cz\u0142onk\u00f3w spo\u0142eczno\u015bci mo\u017cna dostrzec r\u00f3\u017cnorodne \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji, pocz\u0105wszy od kubizmu, a sko\u0144czywszy na awangardzie, kt\u00f3r\u0105 wybra\u0142a dla siebie Maria Jarema.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystki po II wojnie \u015bwiatowej<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

II wojna \u015bwiatowa nieco zahamowa\u0142a rozw\u00f3j tw\u00f3rczo\u015bci Marii Jaremy. W tym czasie kontynuowa\u0142a, cho\u0107 ju\u017c nie tak aktywnie, dzia\u0142alno\u015b\u0107 artystyczn\u0105, znajduj\u0105c podobnie my\u015bl\u0105cych entuzjast\u00f3w w \u015brodowisku m\u0142odych artyst\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w Krakowie. R\u00f3wnolegle Maria Jarema wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z kilkoma r\u00f3\u017cnymi teatrami, w szczeg\u00f3lno\u015bci z Teatrem Cricot.<\/p>\n\n\n\n

W tym samym czasie nast\u0105pi\u0142o pewne przewarto\u015bciowanie sztuki. Po 1945 roku postanowi\u0142a spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 w malarstwie, zaczynaj\u0105c od drobnych rysunk\u00f3w gwaszem i akwarel\u0105. W\u00f3wczas pojawi\u0142y si\u0119 jej znane prace o wyra\u017anych nutach groteski – prace \u201eKoniki\u201d, \u201eTancerki\u201d i inne. Obrazy te wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnymi aluzjami i niedopowiedzeniami.<\/p>\n\n\n\n

Jednak wkr\u00f3tce \u015bwiat pe\u0142nej fantazji i gry wyobra\u017ani znudzi\u0142 Mari\u0119 i w swojej tw\u00f3rczo\u015bci przesz\u0142a do rzeczywisto\u015bci widzialnej. Mo\u017cna to zobaczy\u0107 w dziele \u201ePtaki\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Po 1951 roku Maria Jarema pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 technik\u0105 monotypii. Technik\u0119 t\u0119 po\u0142\u0105czy\u0142a z olejem, co pomog\u0142o jej stworzy\u0107 jeden z jej najs\u0142ynniejszych cykli \u2013 \u201ePenetracje\u201d i \u201eRytmy\u201d.<\/p>\n\n\n\n

W 1958 roku Maria Jarema mia\u0142a zaszczyt reprezentowa\u0107 Polsk\u0119 na Biennale w Wenecji, jednej z czo\u0142owych wystaw sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Ju\u017c po\u015bmiertnie, w 1958 roku, jej prace zosta\u0142y zaprezentowane na Biennale Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej w S\u00e3o Paulo.<\/p>\n\n\n\n

Wybitny artystka awangardowa zmar\u0142a w 1958 roku w Krakowie. Zosta\u0142a pochowana na Cmentarzu Salwatorskim.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni mog\u0105 podziwia\u0107 dzie\u0142a Marii Jaremy w wielu polskich muzeach. Na przyk\u0142ad w Krakowie, Warszawie, Poznaniu, Wroc\u0142awiu i \u0141odzi. Najwi\u0119ksza wystawa jej prac znajduje si\u0119 w Narodowej Galerii Sztuki Zach\u0119ta w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n

Maria Jarema jako bojowniczka o prawa kobiet<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Opr\u00f3cz ogromnego dziedzictwa artystycznego pozostawionego przez Mari\u0119 Jarem\u0119, jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 postrzegana jest jako spos\u00f3b walki o prawa kobiet. Cho\u0107 jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artystyczna nie by\u0142a bezpo\u015bredni\u0105 wypowiedzi\u0105 na rzecz r\u00f3wnouprawnienia, by\u0142a aktywn\u0105 przedstawicielk\u0105 awangardy i propagatork\u0105 nowych idei w sztuce.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie jej udzia\u0142 w \u015brodowisku artystycznym i tworzenie dzie\u0142 awangardowych niekt\u00f3rzy badacze traktuj\u0105 jako jedn\u0105 z form popierania idei r\u00f3wno\u015bci i praw kobiet. By\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 \u015brodowiska, w kt\u00f3rym dyskutowano o wszystkich pal\u0105cych problemach spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re przez pryzmat sztuki rozwa\u017ca\u0142o tematyk\u0119 r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci. Promowanie nowych idei, odmienne spojrzenie na budow\u0119 \u015bwiata \u2013 to s\u0105 sposoby, dzi\u0119ki kt\u00f3rym przedstawicielki ruchu feministycznego d\u0105\u017cy\u0142y do sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maria Jarema, cho\u0107 urodzi\u0142a si\u0119 na terenie wsp\u00f3\u0142czesnego obwodu lwowskiego (Ukraina), ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142a rozwojowi sztuki w Polsce. Nazywana jest jedn\u0105 z najs\u0142ynniejszych osobisto\u015bci artystycznych w kraju pierwszej po\u0142owy XX wieku, a jej awangardowe prace do dzi\u015b przyci\u0105gaj\u0105 uwag\u0119 mi\u0142o\u015bnik\u00f3w sztuki \u2013 podaje krakowchanka.eu. Pomimo tego, \u017ce Maria Jarema przez ca\u0142e \u017cycie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z […]<\/p>\n","protected":false},"author":263,"featured_media":4061,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1031],"tags":[2527,2525,1926,2524,1710,2530,2526,2528,1728,2529,2531],"motype":[1042],"moformat":[2071],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4278","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zycie-na-swiecie","8":"tag-dzialalnosc-artystki","9":"tag-historia-zycia-i-tworczosci-marii-jaremy","10":"tag-historie-znanych-kobiet","11":"tag-jedna-z-najslynniejszych-polskich-artystek-awangardowych","12":"tag-kobiety-z-krakowa","13":"tag-krakowskie-artystki","14":"tag-maria-jarema","15":"tag-maria-jarema-jako-bojowniczka-o-prawa-kobiet","16":"tag-psychologia-kobiet","17":"tag-znane-krakowskie-kobiety","18":"tag-zycie-spoleczne","19":"motype-eternal","20":"moformat-2071","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4278"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4288,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4278\/revisions\/4288"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4061"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4278"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4278"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4278"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}