{"id":4300,"date":"2023-12-20T23:59:00","date_gmt":"2023-12-20T22:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowchanka.eu\/?p=4300"},"modified":"2023-12-21T00:02:51","modified_gmt":"2023-12-20T23:02:51","slug":"dorota-kluszynska-zycie-strazniczki-praw-kobiet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal\/dorota-kluszynska-zycie-strazniczki-praw-kobiet","title":{"rendered":"Dorota K\u0142uszy\u0144ska: \u017cycie stra\u017cniczki praw kobiet"},"content":{"rendered":"\n

Istnieje mit, \u017ce feminizm to nowa koncepcja, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 ca\u0142kiem niedawno, a walka o r\u00f3wnouprawnienia m\u0119\u017cczyzn i kobiet to zjawisko, kt\u00f3re nabra\u0142o powagi dopiero w XXI wieku. Warto jednak wiedzie\u0107 i rozumie\u0107, \u017ce ruch feministyczny rozwin\u0105\u0142 si\u0119 na d\u0142ugo przed naszymi narodzinami, a o to, aby kobiety zajmowa\u0142y godne miejsce w spo\u0142ecze\u0144stwie, walczy\u0142o wiele wybitnych os\u00f3b \u2013 pisze krakowchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Przywo\u0142uj\u0105c histori\u0119 narodzin ruchu feministycznego w Polsce, nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 Doroty K\u0142uszy\u0144skiej \u2013 aktywnej dzia\u0142aczki spo\u0142ecznej i politycznej, sufra\u017cystki i feministki ko\u0144ca XIX \u2013 pierwszej po\u0142owy XX wieku.<\/p>\n\n\n\n

Czym zas\u0142yn\u0119\u0142a Dorota K\u0142uszy\u0144ska, jak broni\u0142a praw kobiet i jak wygl\u0105da\u0142o jej \u017cycie \u2013 przeczytacie w poni\u017cszym materiale.<\/p>\n\n\n\n

Fakty z biografii Doroty K\u0142uszy\u0144skiej, czyli jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie wybitnej dzia\u0142aczki<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Dorota K\u0142uszy\u0144ska pochodzi\u0142a z Tarnowa w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim. Urodzi\u0142a si\u0119 w 1876 roku w rodzinie \u017cydowskiej. Tutaj, w swoim ma\u0142ym rodzinnym miasteczku, Dorota uczy\u0142a si\u0119 najpierw w szkole ludowej. Wykszta\u0142cenie wy\u017csze zdoby\u0142a jako wolna s\u0142uchaczka na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Wiede\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

Ju\u017c w m\u0142odo\u015bci Dorota by\u0142a bardzo aktywna i interesowa\u0142a si\u0119 absolutnie wszystkim, co dzia\u0142o si\u0119 w kraju. Przyczyni\u0142 si\u0119 do tego jej m\u0105\u017c, kt\u00f3rego po\u015blubi\u0142a w wieku 20 lat, lekarz i dzia\u0142acz socjalistyczny. Pod wp\u0142ywem m\u0119\u017ca, na pocz\u0105tku XX wieku Dorota wst\u0105pi\u0142a do Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

To w\u0142a\u015bnie poprzez swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 partyjn\u0105 najpierw organizowa\u0142a, a nast\u0119pnie propagowa\u0142a socjalistyczny ruch kobiecy w Polsce. Propagand\u0119 prowadzono g\u0142\u00f3wnie poprzez wydawnictwa drukowane \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez czasopismo \u201eG\u0142os Kobiet\u201d, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142o do Centralnego Wydzia\u0142u Kobiet Polskiej Partii Socjalistycznej i by\u0142o skierowane do robotnic w celu ich aktywizacji spo\u0142eczno-politycznej.<\/p>\n\n\n\n

Dorota K\u0142uszy\u0144ska du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia po\u015bwi\u0119ci\u0142a karierze politycznej. Aktywnie broni\u0142a polsko\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego, bra\u0142a udzia\u0142 w zamieszkach pracowniczych, by\u0142a cz\u0142onkini\u0105 Polskiej Partii Socjalistycznej i senatorem RP. Ale jej najwa\u017cniejsze osi\u0105gni\u0119cia to aktywne wspieranie ruchu kobiecego, propagowanie r\u00f3wnych praw.<\/p>\n\n\n\n

Dorota K\u0142uszy\u0144ska i jej manifest<\/h2>\n\n\n\n

Stanowisko Doroty w sprawie roli kobiet w \u017cyciu politycznym kraju najlepiej opisuje jej s\u0142ynny manifest opublikowany w marcu 1911 roku w czasopi\u015bmie \u201ePrzed\u015bwit\u201d, drukowanym organie Polskiej Partii Socjalistycznej. W przem\u00f3wieniu K\u0142uszy\u0144ska porusza kwesti\u0119 wagi zapewnienia r\u00f3wnych praw kobietom i m\u0119\u017cczyznom, na przyk\u0142adzie partii socjalistycznej m\u00f3wi o integracji kobiet w \u017cyciu politycznym, podaje argumenty maj\u0105ce pobudzi\u0107 kraj do zmian:<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201cDo utrzymania ludzko\u015bci, pa\u0144stwa, kraju, gminy, niezb\u0119dn\u0105 jest kobieta na r\u00f3wni z m\u0119\u017cczyzn\u0105. Spe\u0142nia ona jako robotnica, utrzymuj\u0105ca cz\u0119sto rodzin\u0119, jako matka i wychowawczyni, r\u00f3wnie wa\u017cne zadanie jak m\u0119\u017cczyzna. Prac\u0105 swoj\u0105 przyczynia si\u0119 do wzbogacenia spo\u0142ecze\u0144stwa, a poniewa\u017c ci\u0105\u017c\u0105 na niej podw\u00f3jne obowi\u0105zki \u2013 matki i pracownicy, ma ona pe\u0142ne prawo \u017c\u0105da\u0107 udzia\u0142u w pracach ustawodawczych i w \u017cyciu politycznym. Wreszcie, skoro kobieta odpowiada za swoje czyny i m\u015bciwa r\u0119ka prawa \u017c\u0105da od niej porachunku z post\u0119powania, musi kobieta \u017c\u0105da\u0107 praw, \u017ceby mog\u0142a si\u0119 broni\u0107 przeciwko krzywdom\u2026\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Tak odwa\u017cny tekst nie pozostawi\u0142 nikogo oboj\u0119tnym, cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zareagowa\u0142a na te s\u0142owa ironi\u0105 i jawn\u0105 kpin\u0105. Jeszcze brutalniejsz\u0105 reakcj\u0119 wywo\u0142a\u0142a broszura \u201eDlaczego kobiety walcz\u0105 o prawa polityczne\u201d, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 rok po wspomnianym manife\u015bcie. Tutaj, w odr\u00f3\u017cnieniu od poprzedniego wyst\u0105pienia, Dorota zarysowa\u0142a g\u0142\u00f3wne \u017c\u0105dania kobiet dotycz\u0105ce zmian w sferze spo\u0142ecznej, politycznej i narodowej.<\/p>\n\n\n\n

Nie s\u0142owami jedynymi: czym jeszcze zajmowa\u0142a si\u0119 Dorota K\u0142uszy\u0144ska?<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Opr\u00f3cz prowokacyjnych manifest\u00f3w i broszur Dorota K\u0142uszy\u0144ska potwierdza\u0142a swoje stanowcze przekonania konkretnymi dzia\u0142aniami. Wszystko to by\u0142o mo\u017cliwe przede wszystkim dzi\u0119ki jej wysokiej pozycji w strukturze politycznej kraju \u2013 w latach 1919-1939 by\u0142a cz\u0142onkini\u0105 Rady Naczelnej PPS i jednocze\u015bnie przewodnicz\u0105c\u0105 lub wiceprzewodnicz\u0105c\u0105 Centralnego Oddzia\u0142u Kobiecego PPS. By\u0142a przekonana, \u017ce \u200b\u200bsocjalizm otworzy drog\u0119 do prawdziwej r\u00f3wno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n

W tej walce nie mo\u017cna by\u0142o obej\u015b\u0107 si\u0119 bez niezawodnych, podobnie my\u015bl\u0105cych sojusznik\u00f3w. Wok\u00f3\u0142 Doroty K\u0142uszy\u0144skiej zgromadzi\u0142o si\u0119 wielu zwolennik\u00f3w takich post\u0119powych idei. Wystarczy wspomnie\u0107 o Justynie Budzi\u0144skiej-Tylickiej \u2013 feministce, lekarce, dzia\u0142aczce spo\u0142ecznej i socjalistycznej. Obie pracowa\u0142y w Poradni \u015awiadomego Macierzy\u0144stwa, walczy\u0142y o medyczn\u0105 ochron\u0119 macierzy\u0144stwa i antykoncepcj\u0119. O\u015brodek utrzymywa\u0142 liczne kontakty mi\u0119dzynarodowe ze \u015brodowiskiem medycyny post\u0119powej i feministycznej. Efektem wsp\u00f3\u0142pracy K\u0142uszy\u0144skiej i Budzi\u0144skiej-Tylickiej by\u0142o szerzenie wiedzy o higienie kobiet w kraju: Dorota organizowa\u0142a i prowadzi\u0142a wyk\u0142ady na ten temat, a Justyna zajmowa\u0142a si\u0119 tym zagadnieniem od strony zawodowej i pisa\u0142a prace naukowe, kt\u00f3re nast\u0119pnie byli promowani w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n

Dorota K\u0142uszy\u0144ska prowadzi\u0142a wyk\u0142ady i organizowa\u0142a spotkania przez ca\u0142e \u017cycie. Ostatecznie wok\u00f3\u0142 niej zgromadzi\u0142o si\u0119 wielu zaanga\u017cowanych ludzi, dzi\u0119ki czemu w 1911 roku na \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim odby\u0142y si\u0119 obchody \u201eDnia Kobiet\u201d. Znacz\u0105ca by\u0142a tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 K\u0142uszy\u0144skiej w Lidze Kobiet Galicji i \u015al\u0105ska, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142a wsp\u00f3\u0142praca i aktywna pomoc Polakom w walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 kraju.<\/p>\n\n\n\n

Dorota K\u0142uszy\u0144ska ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142a walce o prawa kobiet. Jej przyk\u0142ad zainspirowa\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwo do zmian, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 Polsk\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Istnieje mit, \u017ce feminizm to nowa koncepcja, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 ca\u0142kiem niedawno, a walka o r\u00f3wnouprawnienia m\u0119\u017cczyzn i kobiet to zjawisko, kt\u00f3re nabra\u0142o powagi dopiero w XXI wieku. Warto jednak wiedzie\u0107 i rozumie\u0107, \u017ce ruch feministyczny rozwin\u0105\u0142 si\u0119 na d\u0142ugo przed naszymi narodzinami, a o to, aby kobiety zajmowa\u0142y godne miejsce w spo\u0142ecze\u0144stwie, walczy\u0142o wiele […]<\/p>\n","protected":false},"author":263,"featured_media":4145,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1032],"tags":[2545,2542,2538,2541,2540,2543,1710,1728,2544,1709,2539],"motype":[1042],"moformat":[2071],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4300","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-psychologia-kobiet","8":"tag-biografia-feministki","9":"tag-czym-jeszcze-zajmowala-sie-dorota-kluszynska","10":"tag-dorota-kluszynska","11":"tag-dorota-kluszynska-i-jej-manifest","12":"tag-fakty-z-biografii-doroty-kluszynskiej","13":"tag-feministki-w-krakowie","14":"tag-kobiety-z-krakowa","15":"tag-psychologia-kobiet","16":"tag-znane-feministki","17":"tag-znane-kobiety","18":"tag-zycie-strazniczki-praw-kobiet","19":"motype-eternal","20":"moformat-2071","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4300"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4300\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4307,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4300\/revisions\/4307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4300"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4300"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4300"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}