{"id":4626,"date":"2024-08-31T17:04:58","date_gmt":"2024-08-31T15:04:58","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowchanka.eu\/?p=4626"},"modified":"2024-08-31T17:05:06","modified_gmt":"2024-08-31T15:05:06","slug":"jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-4626-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji","title":{"rendered":"Jak obchodzono wesela u \u0141emk\u00f3w: cechy dawnych tradycji"},"content":{"rendered":"\n<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wschodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy o takiej grupie etnicznej jak \u0141emkowie dowiedzia\u0142a si\u0119 dopiero na pocz\u0105tku XX wieku. W czasach stalinowskich robiono wszystko, aby wszelka pami\u0119\u0107 o nich znikn\u0119\u0142a na zawsze. Jednak \u0141emkom uda\u0142o si\u0119 przetrwa\u0107, zachowa\u0107 nie tylko swoje rodziny, ale tak\u017ce rodzime tradycje. Od dawna nazywano ich tak\u017ce Rusinami i Rusnakami. Osiedlali si\u0119 na zboczach Karpat Zachodnich i Wschodnich, pomi\u0119dzy rzekami Popradem i Dunajcem na zachodzie a Sianem, Ciroch\u0105 i U\u017cem na wschodzie \u2013 pisze <a href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/\">krakowchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Ca\u0142kowita powierzchnia \u0141emkowszczyzny wynosi oko\u0142o 10 000 metr\u00f3w kwadratowych. Na pocz\u0105tku XXI wieku wchodzi\u0142a w sk\u0142ad trzech pa\u0144stw jednocze\u015bnie: Polski, S\u0142owacji i Ukrainy. Historycy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie \u0141emkowie stworzyli i zachowali cenn\u0105 warstw\u0119 kultury nie tylko dla dziedzictwa ukrai\u0144skiego, ale tak\u017ce europejskiego. Najciekawsze, wed\u0142ug badaczy, s\u0105 obrz\u0119dy <a href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/uk\/eternal\/yak-prohodyly-vesillya-u-krakovi-u-xx-stolitti\">weselne<\/a>, kt\u00f3rych \u0141emkowie przestrzegaj\u0105 nawet w XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3c2be1cec38\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3c2be1cec38\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-4626-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji\/#Wesele_zaczyna_sie_od_swatow\" >Wesele zaczyna si\u0119 od swat\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-4626-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji\/#Ogledziny_i_zareczyny\" >Ogl\u0119dziny i zar\u0119czyny<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-4626-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji\/#Jak_zapraszano_na_wesele\" >Jak zapraszano na wesele?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-4626-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji\/#Jak_zabierano_panne_mloda\" >Jak zabierano pann\u0119 m\u0142od\u0105?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-4626-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji\/#Przy_weselnym_stole\" >Przy weselnym stole<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-4626-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow-cechy-dawnych-tradycji\/#Koncowe_poczepiny\" >Ko\u0144cowe poczepiny&nbsp;<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wesele_zaczyna_sie_od_swatow\"><\/span>Wesele zaczyna si\u0119 od swat\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W staro\u017cytno\u015bci na \u0141emkowszczy\u017anie ma\u0142\u017ce\u0144stwa zawierali bardzo wcze\u015bnie. Pobierali si\u0119, gdy ch\u0142opiec mia\u0142 17\u201318 lat, a dziewczyna 15\u201317 lat. Bra\u0142o si\u0119 pod uwag\u0119 preferencje obojga, ale decyduj\u0105ce s\u0142owo nadal nale\u017ca\u0142o do rodzic\u00f3w. Typowe by\u0142y \u0142\u0105czenia rodzin, gdy odbywa\u0142y si\u0119 jednocze\u015bnie 2 \u015bluby: ch\u0142opiec po\u015blubi\u0142 dziewczyn\u0119, a jego siostra wychodzi\u0142a za m\u0105\u017c&nbsp; za brata panny m\u0142odej. Najlepsze by\u0142o, gdy rodziny \u201ewymienia\u0142y si\u0119\u201d dziewczynami, wtedy mo\u017cna by\u0142o obej\u015b\u0107 si\u0119 bez posagu. W ten spos\u00f3b mo\u017cna by\u0142o unikn\u0105\u0107 dzielenia maj\u0105tku, kt\u00f3rego rodzice nie chcieli rozdziela\u0107. Tak by\u0142o naj\u0142atwiej: maj\u0105tek przekazany c\u00f3rce by\u0142 natychmiast zwracany rodzinie wraz z posagiem narzeczonej syna.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystko zaczyna\u0142o si\u0119 od swat\u00f3w. To wydarzenie \u0141emkowie nazywali \u201eprezanki\u201d, \u201eodwiedziny\u201d, \u201ezawariny\u201d, \u201eswatanki\u201d. Ch\u0142opiec wybiera\u0142 kilku swat\u00f3w i udawa\u0142 si\u0119 do domu panny m\u0142odej. W \u017cadnym wypadku nie brali na t\u0119 rol\u0119 wdowc\u00f3w, aby nie przynios\u0142y nieszcz\u0119\u015bcia do m\u0142odej rodziny. Na swatki chodzono zazwyczaj w szcz\u0119\u015bliwy dzie\u0144, kt\u00f3ry przypada\u0142 na wtorek, czwartek lub sobot\u0119. Wyruszano p\u00f3\u017anym wieczorem lub wcze\u015bnie rano, aby unikn\u0105\u0107 z\u0142ych spojrze\u0144 i urok\u00f3w. Go\u015bcie opowiadali gospodarzom przys\u0142owie o my\u015bliwym i pi\u0119knej dziewczynie, kt\u00f3r\u0105 musieli odnale\u017a\u0107 w tym domu.<\/p>\n\n\n\n<p>Znak zgody wyra\u017cano poprzez podanie \u201emogorycza\u201d, wymian\u0119 chleba i zasiadanie do sto\u0142u. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce za zgod\u0105 rodzic\u00f3w trzeba by\u0142o przyj\u015b\u0107 kilka razy. W miastach Sanok i Lesko istnia\u0142a tradycja, gdy sama dziewczyna wysy\u0142a\u0142a swat\u00f3w, co mia\u0142o miejsce, gdy ch\u0142opak szed\u0142 do \u017cony \u201ena przyj\u0119cie\u201d.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ogledziny_i_zareczyny\"><\/span>Ogl\u0119dziny i zar\u0119czyny<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"455\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4627\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-9.png 647w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-9-300x211.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Ogl\u0119dziny by\u0142y organizowane, gdy rodzice panny m\u0142odej przychodzili do rodzic\u00f3w pana m\u0142odego, aby oceni\u0107 przysz\u0142y dom c\u00f3rki. Chodzili po ca\u0142ym domie, a w\u0142a\u015bciciele nie mieli prawa ich zatrzymywa\u0107, wr\u0119cz przeciwnie, pokazywali wszystkie zakamarki. Ogl\u0119dziny mog\u0142y si\u0119 nie odby\u0107, je\u017celi m\u0142odzi ludzie mieszkali w tej samej wsi, a rodzice dobrze si\u0119 znali. Po ogl\u0119dzinach go\u015bcie zapraszano na uroczysty obiad.<\/p>\n\n\n\n<p>Zar\u0119czyny mog\u0142y odby\u0107 si\u0119 kilka tygodni po ogl\u0119dzinach, ale w niekt\u00f3rych p\u00f3\u0142nocno\u0142emkowskich wsiach odbywa\u0142y si\u0119 ju\u017c podczas swat\u00f3w. Zar\u0119czynami kierowa\u0142 starosta. B\u0142ogos\u0142awi\u0142 m\u0142odych, nast\u0119pnie stawia\u0142 ich pod krzy\u017cem po\u015brodku domu, kaza\u0142 wzi\u0105\u0107 si\u0119 za r\u0119ce i trzykrotnie obr\u00f3ci\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie. W niekt\u00f3rych wioskach r\u0119ce ch\u0142opca i dziewczyny wi\u0105zano r\u0119cznikiem. Trzymano nad nimi chleb i kropiono wod\u0105 \u015bwi\u0119con\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie panna m\u0142oda wr\u0119cza\u0142a starostom r\u0119czniki, a pan m\u0142ody obdarowywa\u0142 przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119 chust\u0105 i pieni\u0119dzmi. Dziewcz\u0119ta cz\u0119sto wr\u0119cza\u0142y m\u0142odemu haftowan\u0105 koszul\u0119 \u015blubn\u0105 oraz bukiet kwiat\u00f3w ze wst\u0105\u017ckami i pawim pi\u00f3rem. Ozdob\u0119 tak\u0105 nazywano \u201epokreitk\u0105\u201d i przypinano do kapelusza. Na pocz\u0105tku XX wieku pojawi\u0142a si\u0119 tak\u017ce tradycja wymiany obr\u0105czek \u015blubnych. Nast\u0119pnie rodzice przy wsparciu swat\u00f3w omawiali posag i ceremoni\u0119 \u015blubn\u0105, a tak\u017ce zobowi\u0105zywali si\u0119 do finansowego wsparcia m\u0142odej rodziny. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce ten aspekt by\u0142 przewidziany w prawie zwyczajowym. Je\u015bli jedna ze stron z\u0142ama\u0142a umow\u0119, musia\u0142a zap\u0142aci\u0107 odszkodowanie oraz pokry\u0107 koszty wesela.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_zapraszano_na_wesele\"><\/span>Jak zapraszano na wesele?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"644\" height=\"452\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4630\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-10.png 644w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-10-300x211.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 644px) 100vw, 644px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>W XX wieku \u0141emkowie zrezygnowali z odwiedzin i ogl\u0119dzin, ale starali si\u0119 przestrzega\u0107 innych tradycji. Przed \u015blubem rodzice m\u0142odej pary zapraszali muzyk\u00f3w, kt\u00f3rych na \u0141emkowszczy\u017anie nazywano \u201ehudakami\u201d. Wybierano starost\u00f3w, swat\u00f3w i chopnar\u00f3w. Pan m\u0142ody i panna m\u0142oda (lub brawt i brawta) wybierali dru\u017cbowych. Na 3 tygodnie przed \u015blubem odbywa\u0142y si\u0119 og\u0142osiny: ksi\u0105dz informowa\u0142 wsp\u00f3lnot\u0119 o zamiarze zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez par\u0119. Ci, kt\u00f3rzy mogliby sprzeciwi\u0107 si\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144stwu, mieli czas i mo\u017cliwo\u015b\u0107 to zg\u0142osi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Na kilka dni przed \u015blubem m\u0142odzi chodzili po wsi ze swoimi dru\u017cbami i muzyk\u0105, zapraszaj\u0105c go\u015bci. Na p\u00f3\u0142nocy \u0141emkowszczyzny obowi\u0105zek ten przej\u0119li rodzice narzeczonych. W tym czasie w domach obu narzeczonych wypiekano chleb obrz\u0119dowy, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wn\u0105 ozdob\u0105 by\u0142 korowaj \u2013 symbol dobrobytu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_zabierano_panne_mloda\"><\/span>Jak zabierano pann\u0119 m\u0142od\u0105?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"539\" height=\"772\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4633\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-11.png 539w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-11-209x300.png 209w\" sizes=\"auto, (max-width: 539px) 100vw, 539px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Za pann\u0105 m\u0142od\u0105 jecha\u0142 orszak weselny: kilka woz\u00f3w ze swatami i dru\u017cbami, a pan m\u0142ody koniecznie jecha\u0142 na pi\u0119knym koniu. O zbli\u017caniu si\u0119 orszaku informowano g\u0142o\u015bnymi pie\u015bniami i strza\u0142ami z pistolet\u00f3w. Nast\u0119pnie orszak pr\u00f3bowa\u0142 przebi\u0107 si\u0119 do panny m\u0142odej, ale rodzina jej broni\u0142a. Swatowie musieli odgadywa\u0107 zagadki. Potem do go\u015bci wychodzi\u0142a udawana panna m\u0142oda, w rol\u0119 kt\u00f3rej wciela\u0142a si\u0119 jaka\u015b dziewczyna lub starsza kobieta. Badacze widz\u0105 w tym obrz\u0119dzie \u015blady magii ochronnej. Go\u015bcie odmawiali i prosili o wydanie ich narzeczonej. Dopiero za trzecim razem wychodzi\u0142a panna m\u0142oda, kt\u00f3ra k\u0142ania\u0142a si\u0119 narzeczonemu, przyszywa\u0142a do kapelusza nowe pi\u00f3ro lub wianek z barwinka i przypina\u0142a bukiecik z bia\u0142ymi wst\u0105\u017ckami. M\u0142ody obdarowywa\u0142 j\u0105 chust\u0105 i p\u0142aci\u0142 dru\u017cbom lub braciom dziewczyny wykup. Nast\u0119pnie para przewi\u0105zywa\u0142a swat\u00f3w r\u0119cznikami.<\/p>\n\n\n\n<p>W niekt\u00f3rych wsiach p\u00f3\u0142nocnej \u0141emkowszczyzny panna m\u0142oda osobi\u015bcie przypina\u0142a starostom bia\u0142e chusteczki, a rodzice rozdawali r\u0119czniki, ale tylko swatom. Swatki odp\u0142aca\u0142y si\u0119 korowajem. W powiecie jasielskim istnia\u0142a tradycja przekazywania tego wypieku do domu, w kt\u00f3rym planowano kolejny \u015blub. Nast\u0119pnie m\u0142odych b\u0142ogos\u0142awiali na \u015blub rodzice i krewni panny m\u0142odej. Starosta w imieniu pary dzi\u0119kowa\u0142 im za wychowanie, prosi\u0142 o przebaczenie za wszystkie grzechy, a nowo\u017ce\u0144cy trzykrotnie k\u0142aniali si\u0119 rodzicom. Ci b\u0142ogos\u0142awiali ich chlebem. Je\u015bli jedno lub oboje ma\u0142\u017conkowie byli sierotami, w tym momencie prosili o pomoc zmar\u0142ych rodzic\u00f3w. \u0141emkowie wierzyli, \u017ce na takie uroczysto\u015bci z pewno\u015bci\u0105 przychodz\u0105 zmarli przodkowie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Przy_weselnym_stole\"><\/span>Przy weselnym stole<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"362\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4636\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-12.png 647w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2024\/08\/image-12-300x168.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Potem wszyscy udawali si\u0119 na \u015blub ko\u015bcielny. Po ceremonii \u015blubnej na \u0141emkowszczy\u017anie ka\u017cdy z nowo\u017ce\u0144c\u00f3w wraz ze swoimi go\u015b\u0107mi wraca\u0142 do domu. Po uroczystym obiedzie m\u0142ody szed\u0142 do \u017cony. Ale by\u0142y wioski, gdzie wszyscy zaraz po ceremonii udawali si\u0119 do domu panny m\u0142odej. Tam par\u0119 m\u0142od\u0105 wita\u0142a matka panny m\u0142odej z chlebem i kluczami i cz\u0119stowa\u0142a ich jajecznic\u0105 i mlekiem. Resztki mleka matka chrzestna panny m\u0142odej wylewa\u0142a za siebie, aby nowo\u017ce\u0144c\u00f3w omija\u0142y nieszcz\u0119\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<p>Panna m\u0142oda obchodzi\u0142a swoich krewnych z chlebem rodzic\u00f3w, a oni wk\u0142adali pieni\u0105dze jej do kieszeni. Na Przasnyszu wr\u0119czano \u201eprezent\u201d &#8211; jode\u0142k\u0119, na kt\u00f3rej ga\u0142\u0119ziach ka\u017cdy krewny zawiesza\u0142 sw\u00f3j prezent. Nast\u0119pnie odbywa\u0142 si\u0119 obrz\u0119d sadzania m\u0142odych przy stole. Ma\u0142\u017conkowie przechodzili przez st\u00f3\u0142 na honorowe miejsce pod ikonami. \u0141emkowie wierzyli, \u017ce wtedy w ich domu zawsze b\u0119dzie dostatek. Przed tym m\u0142odzi trzykrotnie okr\u0105\u017cali st\u00f3\u0142, za ka\u017cdym razem ca\u0142uj\u0105c ka\u017cdy jego r\u00f3g. Dopiero, gdy wszyscy zaj\u0119li miejsca, starosta wyg\u0142asza\u0142 uroczyste przem\u00f3wienie, wszyscy obecni odmawiali wsp\u00f3ln\u0105 modlitw\u0119 i zaczynali je\u015b\u0107. G\u0142\u00f3wnym uroczystym daniem \u0142emkowskiego wesela by\u0142 ser, kt\u00f3ry podawano jako pierwszy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Koncowe_poczepiny\"><\/span>Ko\u0144cowe poczepiny&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Po weselu u panny m\u0142odej wszyscy krewni i go\u015bcie udawali si\u0119 do domu m\u0142odego. Starosta dzieli\u0142 korowaj, m\u0142oda cz\u0119stowa\u0142a krewnych m\u0119\u017ca i obdarowywa\u0142a ich prezentami: koszulami, chustami, wst\u0105\u017ckami. Ludzie od razu zak\u0142adali rzeczy na siebie lub przypinali je do pas\u00f3w, st\u0105d nazwa obrz\u0119du \u2013 poczepiny. W niekt\u00f3rych miejscowo\u015bciach panna m\u0142oda dzieli\u0142a korowaj na p\u00f3\u0142, jedn\u0105 po\u0142ow\u0105 cz\u0119stowa\u0142a swoich bliskich, a drug\u0105 &#8211; krewnych m\u0119\u017ca. Symbolizowa\u0142o to zjednoczenie klan\u00f3w. Nast\u0119pnie zabawa w domu pana m\u0142odego trwa\u0142a do p\u00f3\u017anej nocy. Nast\u0119pnie starosta wyg\u0142asza\u0142 po\u017cegnalne przem\u00f3wienie, dzi\u0119kowa\u0142 gospodarzom za go\u015bcinno\u015b\u0107 i \u017cyczy\u0142 m\u0142odym szcz\u0119\u015bliwego \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego. Uroczysto\u015b\u0107 ko\u0144czy\u0142a si\u0119 \u015bpiewaniem utworu \u201eMnogaja leta\u201d, kt\u00f3rym go\u015bcie oddawali cz\u0119\u015b\u0107 nowo\u017ce\u0144com i ich bliskim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wschodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy o takiej grupie etnicznej jak \u0141emkowie dowiedzia\u0142a si\u0119 dopiero na pocz\u0105tku XX wieku. W czasach stalinowskich robiono wszystko, aby wszelka pami\u0119\u0107 o nich znikn\u0119\u0142a na zawsze. Jednak \u0141emkom uda\u0142o si\u0119 przetrwa\u0107, zachowa\u0107 nie tylko swoje rodziny, ale tak\u017ce rodzime tradycje. Od dawna nazywano ich tak\u017ce Rusinami i Rusnakami. Osiedlali si\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":263,"featured_media":4583,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[2940,2938,2945,2944,1710,2949,1899,2943,2946,2947,2948,2941,2939,2942,1709],"moimportance":[33],"motype":[1042],"moformat":[127],"class_list":{"0":"post-4626","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"tag-cechy-dawnych-tradycji","9":"tag-jak-obchodzono-wesela-u-lemkow","10":"tag-jak-zabierano-panne-mloda","11":"tag-jak-zapraszano-na-wesele","12":"tag-kobiety-z-krakowa","13":"tag-koncowe-poczepiny","14":"tag-moda-w-krakowie","15":"tag-ogledziny-i-zareczyny","16":"tag-panna-mloda","17":"tag-przy-weselnym-stole","18":"tag-slub-koscielny","19":"tag-wesela","20":"tag-wesela-u-lemkow","21":"tag-wesele-zaczyna-sie-od-swatow","22":"tag-znane-kobiety","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/263"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4626"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4639,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4626\/revisions\/4639"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4626"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4626"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4626"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}