{"id":5771,"date":"2025-01-30T17:57:21","date_gmt":"2025-01-30T16:57:21","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowchanka.eu\/?p=5771"},"modified":"2025-01-30T17:57:29","modified_gmt":"2025-01-30T16:57:29","slug":"aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet","title":{"rendered":"Aktorka Helena Modrzejewska wnios\u0142a cenny wk\u0142ad w walk\u0119 o prawa kobiet"},"content":{"rendered":"\n<p>Przez wieki wiele kobiet w Polsce nie ustawa\u0142o w walce o swoje prawa, w\u015br\u00f3d nich by\u0142y s\u0142ynne za\u0142o\u017cycielki podziemnych uniwersytet\u00f3w, dyplomatki, lekarki i wojskowe. Walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 kraju i emancypacj\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie sta\u0142a si\u0119 dla zdeterminowanych pa\u0144 spraw\u0105 honoru. Wsparcie z zagranicy by\u0142o dla walcz\u0105cych kobiet niezwykle wa\u017cne, dlatego cz\u0119\u015b\u0107 z nich stara\u0142a si\u0119 zrobi\u0107 wszystko co by\u0142o mo\u017cliwe, aby jak najwi\u0119cej os\u00f3b w Europie dowiedzia\u0142o si\u0119 o istnieniu takiego kraju jak niepodleg\u0142a Polska. Najwi\u0119ksze sukcesy w tym zakresie odnios\u0142a utalentowana polska aktorka z Krakowa, Helena Modrzejewska, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 popularna nie tylko w swojej ojczy\u017anie, ale tak\u017ce w Ameryce i Wielkiej Brytanii. I sta\u0142a si\u0119 znana nie tylko dzi\u0119ki swojej genialnej grze na scenie, pisze strona <a href=\"http:\/\/krakowchanka.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowchanka.eu\">krakowchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3c69139d4ed\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3c69139d4ed\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet\/#O_tym_jak_rozwijal_sie_talent\" >O tym, jak rozwija\u0142 si\u0119 talent<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet\/#Triumf_w_stolicy\" >Triumf w stolicy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet\/#Sukces_w_Ameryce\" >Sukces w Ameryce<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet\/#Aktywna_dzialalnosc_publiczna\" >Aktywna dzia\u0142alno\u015b\u0107 publiczna<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet\/#Kontrowersyjna_sytuacja\" >Kontrowersyjna sytuacja<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet\/#Stosunek_do_Modrzejewskiej_w_Imperium_Rosyjskim\" >Stosunek do Modrzejewskiej w Imperium Rosyjskim<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-5771-aktorka-helena-modrzejewska-wniosla-cenny-wklad-w-walke-o-prawa-kobiet\/#W_ostatnia_podroz\" >W ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"O_tym_jak_rozwijal_sie_talent\"><\/span>O tym, jak rozwija\u0142 si\u0119 talent<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"238\" height=\"335\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-55.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5772\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-55.png 238w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-55-213x300.png 213w\" sizes=\"auto, (max-width: 238px) 100vw, 238px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Prawdziwe imi\u0119 i nazwisko przysz\u0142ej gwiazdy teatru to Jadwiga Helena Misel, kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 w pa\u017adzierniku 1840 roku w zamo\u017cnej rodzinie kupieckiej w Krakowie. Od dziecka mia\u0142a doskona\u0142\u0105 pami\u0119\u0107, uwielbia\u0142a czyta\u0107, a jej rodzice zadbali o dobr\u0105 edukacj\u0119 domow\u0105, uzupe\u0142nian\u0105 przez szko\u0142\u0119 przyklasztorn\u0105. Helena biegle w\u0142ada\u0142a j\u0119zykiem niemieckim i francuskim, gra\u0142a na fortepianie, dobrze \u015bpiewa\u0142a, p\u0142ywa\u0142a i malowa\u0142a. Jej starsi bracia byli aktorami, a wieczorami rodzina czyta\u0142a Homera, nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce dziewczynka r\u00f3wnie\u017c zacz\u0119\u0142a marzy\u0107 o scenie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ale zamiast tego musia\u0142a pomaga\u0107 matce w rodzinnej kawiarni, a nast\u0119pnie przygotowywa\u0107 si\u0119 do egzamin\u00f3w wst\u0119pnych, aby zosta\u0107 nauczycielk\u0105, tak jak \u017cyczy\u0142a sobie jej matka. Helena mia\u0142a jednak szcz\u0119\u015bcie. Przyjaciel rodziny, dyrektor prowincjonalnych teatr\u00f3w, Gustaw Zimajer, zauwa\u017cy\u0142 niezwyk\u0142y talent dziewczyny i zacz\u0105\u0142 przygotowywa\u0107 j\u0105 do wyst\u0119p\u00f3w na scenie w niemieckoj\u0119zycznych sztukach Szekspira. To w\u0142a\u015bnie wtedy przysz\u0142a aktorka zakocha\u0142a si\u0119 w dzie\u0142ach wielkiego klasyka i zacz\u0119\u0142a marzy\u0107 o zagraniu Ofelii. Zaczyna\u0142a w prowincjonalnych teatrach w Galicji, a po raz debiutowa\u0142a na scenie w 1861 roku pod nazwiskiem Helena Modrzejewska. Potem wyst\u0119powa\u0142a we Lwowie, a nast\u0119pnie przenios\u0142a si\u0119 do Krakowa.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Triumf_w_stolicy\"><\/span>Triumf w stolicy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"267\" height=\"457\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-56.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5775\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-56.png 267w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-56-175x300.png 175w\" sizes=\"auto, (max-width: 267px) 100vw, 267px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Zdj\u0119cie: Modrzejewska w roli Ofelii<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Doskona\u0142a pami\u0119\u0107 i wielki talent pomog\u0142y Helenie szybko opanowywa\u0107 ogromne role i znakomicie wciela\u0107 si\u0119 w nie na scenie. Senna rola Ofelii sta\u0142a si\u0119 swoist\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 aktorki, a na zdj\u0119ciu przypomina\u0142a magicznego anio\u0142a w wie\u0144cu. Helena odnosi\u0142a sukcesy tak\u017ce w innych rolach, a publiczno\u015b\u0107 wita\u0142a wykonawczyni\u0119 r\u00f3l Julii, Marii Stuart i Desdemony gromkimi brawami i kwiatami. W teatrach warszawskich Modrzejewska gra\u0142a kilka premier w tygodniu, a koledzy po fachu byli zdumieni jej wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105. W 1876 roku nazywano j\u0105 gwiazd\u0105 Polski i jedn\u0105 z najs\u0142ynniejszych aktorek w Europie.<\/p>\n\n\n\n<p>Przez 15 lat na polskiej scenie Helena zagra\u0142a 235 r\u00f3l w 1300 spektaklach, w tym 8 szekspirowskich. Aktorka mia\u0142a jednak nowe marzenie &#8211; gra\u0107 role w oryginalnym j\u0119zyku i postanowi\u0142a wyjecha\u0107 za granic\u0119. Z Warszaw\u0105 po\u017cegna\u0142a si\u0119 w czerwcu 1876 roku wystawiaj\u0105c fragmenty z \u201eHamleta\u201d, \u201eRomea i Julii\u201d, \u201e\u015alub\u00f3w panie\u0144skich\u201d i ostatniego aktu \u201eAdrianny Lecouvreur\u201d. Nast\u0119pnie wyjecha\u0142a do Kalifornii.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sukces_w_Ameryce\"><\/span>Sukces w Ameryce<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"607\" height=\"417\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-57.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5778\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-57.png 607w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-57-300x206.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 607px) 100vw, 607px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Zdj\u0119cie: Modrzejewska w roli Kleopatry<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Przez oko\u0142o rok Modrzejewska mieszka\u0142a na kalifornijskiej farmie, nieustannie ucz\u0105c si\u0119 j\u0119zyka angielskiego i bior\u0105c udzia\u0142 w pr\u00f3bach. Po raz pierwszy pojawi\u0142a si\u0119 na scenie w sierpniu 1877 roku w California Theatre w San Francisco jako Adriana Lecouvreur. Plakaty przedstawia\u0142y j\u0105 jako Hrabin\u0119 Bosent, s\u0142ynn\u0105 aktork\u0119 Teatr\u00f3w Cesarskich w Warszawie, Helen\u0119 Modjesk\u0105. Debiut okaza\u0142 si\u0119 osza\u0142amiaj\u0105cym sukcesem, aktorka wykona\u0142a 11 uk\u0142on\u00f3w! Publiczno\u015b\u0107 z zachwytem wykrzykiwa\u0142a jej imi\u0119, a scena zosta\u0142a zasypana kwiatami. S\u0142ynny pisarz Henryk Sienkiewicz, kt\u00f3ry skrycie by\u0142 zakochany w aktorce, telegrafowa\u0142 do Polski, \u017ce Ameryka zosta\u0142a szturmem zdobyta.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wtedy Amerykanie dowiedzieli si\u0119, \u017ce istnieje taki wolny kraj jak Polska, a Modrzejewska z dum\u0105 pisa\u0142a do swoich przyjaci\u00f3\u0142, \u017ce rz\u0105d odebra\u0142 kobietom wolno\u015b\u0107, ale nie mo\u017ce pozbawi\u0107 ich talentu. W ten spos\u00f3b polskie kobiety zdobywa\u0142y s\u0142aw\u0119 za granic\u0105, nie pytaj\u0105c o zgod\u0119 swoich w\u0142adz. Na Helen\u0119 wyprzedawano bilety do teatr\u00f3w w Nowym Jorku, Bostonie, Filadelfii i Chicago, a krytycy nazywali j\u0105 najwybitniejsz\u0105 aktork\u0105 wszech czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Aktywna_dzialalnosc_publiczna\"><\/span>Aktywna dzia\u0142alno\u015b\u0107 publiczna<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"272\" height=\"477\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-58.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5781\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-58.png 272w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-58-171x300.png 171w\" sizes=\"auto, (max-width: 272px) 100vw, 272px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Zdj\u0119cie: Modrzejewska na scenie<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ale nawet w blasku s\u0142awy i zami\u0142owania do sceny Modrzejewska nie zapomina\u0142a o losie setek tysi\u0119cy rodaczek, kt\u00f3re stara\u0142y si\u0119 wywalczy\u0107 swoje prawo do uznania w kraju ojczystym. Dlatego ch\u0119tnie do\u0142\u0105czy\u0142a do grona s\u0142ynnych feministek. W 1893 roku na \u015awiatowym Kongresie Kobiet w Chicago wyg\u0142osi\u0142a p\u0142omienne przem\u00f3wienie na temat rozwoju organizacji kobiecych w Polsce i sytuacji Polek w kraju pod rz\u0105dami zaborc\u00f3w. Nie zapomnia\u0142a uprzedzi\u0107, \u017ce wszyscy tam dzia\u0142aj\u0105 w tajemnicy, wi\u0119c nie mo\u017ce przedstawi\u0107 raportu ani wymieni\u0107 nazwisk, wi\u0119c poprosi\u0142a o uwierzenie jej na s\u0142owo. Naoczni \u015bwiadkowie m\u00f3wili, \u017ce przem\u00f3wienie Heleny by\u0142o nieustannie przerywane oklaskami publiczno\u015bci, a odr\u0119czne t\u0142umaczenie jej przem\u00f3wienia by\u0142o rozpowszechniane na ziemiach polskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Taka popularno\u015b\u0107 nie mog\u0142a nie przyci\u0105gn\u0105\u0107 uwagi rz\u0105du. Pocz\u0105tkowo odm\u00f3wiono Modrzejewskiej prawa przemawiania do polskich wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych w Kaliszu. Potem zacz\u0119to szuka\u0107 powod\u00f3w, by odm\u00f3wi\u0107 jej przyjazd\u00f3w do Polski. Mimo to aktorka wielokrotnie przyje\u017cd\u017ca\u0142a do austro-w\u0119gierskiej Galicji i z triumfem wyst\u0119powa\u0142a w polskich teatrach. Jej ostatnia wizyta w ojczy\u017anie mia\u0142a miejsce w pa\u017adzierniku 1902 roku, kiedy to przez 6 miesi\u0119cy wyst\u0119powa\u0142a we Lwowie, Krakowie i Poznaniu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kontrowersyjna_sytuacja\"><\/span>Kontrowersyjna sytuacja<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"440\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-59.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5784\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-59.png 647w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-59-300x204.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Aby lepiej zrozumie\u0107 warto\u015b\u0107 wk\u0142adu Modrzejewskiej, warto przypomnie\u0107 przyczyn\u0119 konfliktu trwaj\u0105cego od XIX wieku. W tym czasie w Polsce dominowa\u0142 wizerunek kobiety-matki, kt\u00f3ra mia\u0142a zajmowa\u0107 si\u0119 domem i wychowywa\u0107 syn\u00f3w &#8211; przysz\u0142ych \u017co\u0142nierzy dla kraju. Wizerunek ten kszta\u0142towa\u0142 pe\u0142en szacunku stosunek do matek, ale jednocze\u015bnie umniejsza\u0142 rol\u0119 kobiet w spo\u0142ecze\u0144stwie. Trafnie oceni\u0142a to znana polska feministka Maria D\u0105browska, pisz\u0105c, \u017ce przyczyn\u0105 konfliktu mi\u0119dzy kobiet\u0105 jako symbolem osiad\u0142ego \u017cycia a m\u0119\u017cczyzn\u0105-podr\u00f3\u017cnikiem by\u0142 stereotyp r\u00f3l p\u0142ciowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Polki zaciekle walczy\u0142y o swoje prawa, a polskie w\u0142adze to widzia\u0142y i nawet troch\u0119 si\u0119 ich ba\u0142y. I nie tylko polskie w\u0142adze. Podczas powstania styczniowego rosyjski dziennikarz Niko\u0142aj Berg pisa\u0142, \u017ce Polki to wieczne i nieust\u0119pliwe buntowniczki. Tak, mia\u0142y si\u0142\u0119 walczy\u0107 w kilku kierunkach naraz: podziemna edukacja, osi\u0105gni\u0119cia kulturalne, praca w tajnych organizacjach wojskowych, badania medyczne.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Stosunek_do_Modrzejewskiej_w_Imperium_Rosyjskim\"><\/span>Stosunek do Modrzejewskiej w Imperium Rosyjskim<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"334\" height=\"435\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-60.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5787\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-60.png 334w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-60-230x300.png 230w\" sizes=\"auto, (max-width: 334px) 100vw, 334px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Zdj\u0119cie: Modrzejewska na scenie<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Rz\u0105dowi rosyjskiemu nie podoba\u0142o si\u0119 stanowisko i przem\u00f3wienia pani Heleny, a w 1895 roku otrzyma\u0142a ona do\u017cywotni zakaz wjazdu do Rosji. Dziennikarze postrzegali to jako zemst\u0119 za jej polityczne wspieranie polskich nastroj\u00f3w. Od tej pory aktorka nie mog\u0142a ju\u017c wyst\u0119powa\u0107 w warszawskich teatrach i musia\u0142a wr\u00f3ci\u0107 do Ameryki. Na znak pami\u0119ci o ojczy\u017anie Modrzejewska zabra\u0142a z brzeg\u00f3w Wis\u0142y grudk\u0119 ziemi. W Stanach Zjednoczonych udzieli\u0142a wywiadu magazynowi \u201eThe Dramatic Mirror\u201d, w kt\u00f3rym ironicznie zaznaczy\u0142a, \u017ce wydaje jej si\u0119 \u015bmieszne, i\u017c wielkie Imperium Rosyjskie tak bardzo boi si\u0119 zwyk\u0142ej aktorki.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi\u0142a te\u017c o niedoli i prze\u015bladowaniach, jakich do\u015bwiadczali Polacy. Doda\u0142a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce cieszy si\u0119, \u017ce nie mieszka w rosyjskiej Polsce, w przeciwnym razie ona i jej m\u0105\u017c ju\u017c dawno zostaliby zes\u0142ani na Syberi\u0119. Pisa\u0142a do przyjaci\u00f3\u0142, \u017ce jest gotowa opowiedzie\u0107 ca\u0142emu \u015bwiatu o swojej nieszcz\u0119\u015bliwej ojczy\u017anie i przekonywa\u0107 ludzi, \u017ce wolna Polska nie umar\u0142a. Cieszy\u0142a si\u0119, \u017ce jej posta\u0107 jest wysoko ceniona w Ameryce, ale za swoje najwa\u017cniejsze osi\u0105gni\u0119cie uwa\u017ca\u0142a to, \u017ce uda\u0142o jej si\u0119 wzbudzi\u0107 zainteresowanie i wsp\u00f3\u0142czucie wobec Polak\u00f3w nie tylko w Ameryce, ale tak\u017ce w wielu innych krajach europejskich.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_ostatnia_podroz\"><\/span>W ostatni\u0105 podr\u00f3\u017c<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"350\" height=\"450\" src=\"https:\/\/cdn.warsawka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-61.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5790\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-61.png 350w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/01\/image-61-233x300.png 233w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1910 roku w Stanach Zjednoczonych ukaza\u0142a si\u0119 autobiografia s\u0142ynnej aktorki, w kt\u00f3rej napisa\u0142a, \u017ce przebyt\u0105 przez ni\u0105 drog\u0119 nie mo\u017cna nazwa\u0107 \u0142atw\u0105, poniewa\u017c by\u0142o na niej wiele przeszk\u00f3d. Doda\u0142a jednak, \u017ce mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie otrzyma\u0107 nagrod\u0119 za \u017cycia &#8211; obcokrajowcy zacz\u0119li wymawia\u0107 jej nazwisko z szacunkiem. Modrzejewska nie doczeka\u0142a si\u0119 jednak wydania ksi\u0105\u017cki, zmar\u0142a w kwietniu 1909 roku w Ameryce. Zgodnie z jej testamentem zosta\u0142a pochowana obok matki na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, a jej pogrzeb zamieni\u0142 si\u0119 w narodow\u0105 manifestacj\u0119. Nie tylko mieszka\u0144cy Krakowa, ale tak\u017ce mi\u0142o\u015bnicy sztuki z wielu miast podzielonej Polski, polscy emigranci ze Stan\u00f3w Zjednoczonych oraz aktorzy polskich i czeskich teatr\u00f3w zebrali si\u0119, aby odda\u0107 ho\u0142d wybitnej kobiecie. Znani re\u017cyserzy J\u00f3zef Kotarbi\u0144ski i Ludwik Solski, poeta Lucjan Rydel i aktor Micha\u0142 Tarasiewicz ciep\u0142o wspominali utalentowan\u0105 aktork\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>O Modrzejewskiej pami\u0119taj\u0105 tak\u017ce w jej rodzinnym mie\u015bcie, gdzie jej imieniem nazwano Stary Teatr w Krakowie. Za \u017cycia utalentowanej Polki Kanion Santiago w Kalifornii, gdzie w latach 1888-1906 znajdowa\u0142a si\u0119 jej rezydencja \u201cArden\u201d, sta\u0142 si\u0119 Kanionem Modjeska. Znajduje si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c jezioro Modjeska, wodospad Modjeska i szczyt Modjeska Peak, kt\u00f3ry co roku przyci\u0105ga wielu turyst\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przez wieki wiele kobiet w Polsce nie ustawa\u0142o w walce o swoje prawa, w\u015br\u00f3d nich by\u0142y s\u0142ynne za\u0142o\u017cycielki podziemnych uniwersytet\u00f3w, dyplomatki, lekarki i wojskowe. Walka o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 kraju i emancypacj\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie sta\u0142a si\u0119 dla zdeterminowanych pa\u0144 spraw\u0105 honoru. Wsparcie z zagranicy by\u0142o dla walcz\u0105cych kobiet niezwykle wa\u017cne, dlatego cz\u0119\u015b\u0107 z nich stara\u0142a si\u0119 zrobi\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":273,"featured_media":5802,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1032],"tags":[3566,3576,3568,3575,3570,3578,3569,3497,1858,3574,3567,3572,3577,3579,3571],"moimportance":[33],"motype":[1042],"moformat":[127],"class_list":{"0":"post-5771","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-psychologia-kobiet","8":"tag-emancypacja-polek","9":"tag-helena-modrzejewska-2","10":"tag-kobiety-w-teatrze","11":"tag-modjeska-w-ameryce","12":"tag-polska-aktorka","13":"tag-polska-diaspora-w-usa","14":"tag-polska-kultura-w-usa","15":"tag-polskie-feministki-2","16":"tag-prawa-kobiet","17":"tag-shakespeare-na-scenie","18":"tag-swiatowy-kongres-kobiet","19":"tag-sztuka-i-polityka","20":"tag-teatr-warszawski","21":"tag-teatr-xix-wieku","22":"tag-walka-o-niepodleglosc","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5771"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5793,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5771\/revisions\/5793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5771"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=5771"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=5771"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=5771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}