{"id":6551,"date":"2025-07-28T18:07:58","date_gmt":"2025-07-28T16:07:58","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowchanka.eu\/?p=6551"},"modified":"2025-07-28T18:30:04","modified_gmt":"2025-07-28T16:30:04","slug":"kim-byli-dawni-krakowscy-cyrulicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-6551-kim-byli-dawni-krakowscy-cyrulicy","title":{"rendered":"Kim byli dawni krakowscy cyrulicy?"},"content":{"rendered":"\n<p>Z dokument\u00f3w historycznych wiadomo, \u017ce dawniej fryzjerzy nie tylko strzygli w\u0142osy, uk\u0142adali fryzury i byli cyrulikami. W rzeczywisto\u015bci mieli znacznie szersze uprawnienia, pisze <a href=\"http:\/\/krakowchanka.eu\">krakowchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3c7f98f2aad\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3c7f98f2aad\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-6551-kim-byli-dawni-krakowscy-cyrulicy\/#Pierwszy_punkt_pomocy\" >Pierwszy punkt pomocy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-6551-kim-byli-dawni-krakowscy-cyrulicy\/#Szkola_chirurgiczna_dla_cyrulikow\" >Szko\u0142a chirurgiczna dla cyrulik\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-6551-kim-byli-dawni-krakowscy-cyrulicy\/#Sztuka_fryzjerstwa_w_Krakowie\" >Sztuka fryzjerstwa w Krakowie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-6551-kim-byli-dawni-krakowscy-cyrulicy\/#Polaczenie_tradycji_i_nowoczesnych_technologii\" >Po\u0142\u0105czenie tradycji i nowoczesnych technologii<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwszy_punkt_pomocy\"><\/span>Pierwszy punkt pomocy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/07\/ad_4nxerar1epe-431mj7mkqaip277dk1ohbf-qfnmn4ny6bjykatpvmlsgaayulotuibdkbeh1zthjriuhpajgmqmta_gm7rmf7p_sb6kkwdyajx3wosdvce-r4jjp_07kaa0aoovwerqkeycw0wf9q4soazrvt6syeqxa.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zgodnie z danymi Starej Polskiej Encyklopedii, w Polsce, jeszcze przed jej rozbiorami, cyrulik by\u0142 <strong>wielofunkcyjnym specjalist\u0105<\/strong>. W tamtych odleg\u0142ych czasach uzyskanie pomocy w szpitalu by\u0142o do\u015b\u0107 problematyczne, dlatego cyrulik by\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105, kt\u00f3ra mog\u0142a udzieli\u0107 pomocy i odpowiedniej opieki. Nazywano go nie tylko cyrulikiem, ale tak\u017ce chirurgiem lub felczerem. Do jego obowi\u0105zk\u00f3w nale\u017ca\u0142o znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko golenie czy strzy\u017cenie: zajmowa\u0142 si\u0119 upuszczaniem krwi, stawia\u0142 ba\u0144ki i pijawki, usuwa\u0142 z\u0119by, opatrywa\u0142 rany i wykonywa\u0142 elementarne zabiegi chirurgiczne. Taki specjalista by\u0142 prawdziwym uniwersalist\u0105, kt\u00f3rego trudno by\u0142o zast\u0105pi\u0107. W miastach i miasteczkach pe\u0142ni\u0142 rol\u0119, kt\u00f3ra dzi\u015b nale\u017cy do lekarza og\u00f3lnego \u2013 by\u0142 pierwszym, do kt\u00f3rego zwracano si\u0119 o pomoc.<\/p>\n\n\n\n<p>O tym, jak r\u00f3\u017cnorodna by\u0142a praca cyrulika, \u015bwiadczy <strong>zestaw narz\u0119dzi<\/strong>, kt\u00f3ry dotar\u0142 do nas z dawnych czas\u00f3w i obecnie eksponowany jest <a href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/uk\/eternal\/istoriya-mody-v-ekspozycziyah-naczionalnogo-muzeyu-u-krakovi\">w muzeach<\/a>. W Bibliotece K\u00f3rnickiej, nale\u017c\u0105cej do Polskiej Akademii Nauk, znajduje si\u0119 rzadkie wydanie \u2013 przewodnik fryzjerski Ludwika Perzyny z 1792 roku, w kt\u00f3rym przedstawiono spis 600 narz\u0119dzi u\u017cywanych w \u00f3wczesnym rzemio\u015ble fryzjerskim. Z listy najwa\u017cniejszymi i obowi\u0105zkowymi przedmiotami by\u0142y m.in.: lancet, brzytwy, \u201estrzykawki do krwi\u201d, \u201ekr\u0105\u017cki maciczne\u201d, \u201ekrzywe ig\u0142y do szycia\u201d, rurki i spirale \u201edo odprowadzania wody z brzucha\u201d, \u201epasy przepuklinowe\u201d, opaski uciskowe do tamowania krwi, no\u017ce (ostrza no\u017cy, no\u017ce sk\u0142adane), ba\u0144ki, \u201ewiert\u0142a do wiercenia czaszki\u201d, \u0142y\u017cki i \u0142y\u017ceczki chirurgiczne. A tak\u017ce nieodzownymi atrybutami by\u0142y miski do golenia z otworem na podbr\u00f3dek i miednica, u\u017cywana do upuszczania krwi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Szkola_chirurgiczna_dla_cyrulikow\"><\/span>Szko\u0142a chirurgiczna dla cyrulik\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/07\/ad_4nxfecweviz_3nivl0ozrynp_mj9eoobj0jfqszzidqrdybkgfoafptln1t5yejjmvoq6fox6hbttrlhrurzp2njqe7mojryseu10fdaffln0qa9zs3p5shmqrod3rkjbr6h9f7jhkeycw0wf9q4soazrvt6syeqxa.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Jak wiadomo ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych, wynagrodzenie szeroko wykwalifikowanych fryzjer\u00f3w nie by\u0142o wysokie, dlatego ch\u0119tnych do zajmowania si\u0119 tak\u0105 prac\u0105 by\u0142o niewielu. Nie mniej aktualny by\u0142 problem odpowiedniego szkolenia zawodowego takich specjalist\u00f3w, poniewa\u017c z kwalifikacjami pojawia\u0142y si\u0119 powa\u017cne trudno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Znaczn\u0105 popularno\u015b\u0107 zaw\u00f3d cyrulika zyska\u0142 w XVIII wieku. Pojawi\u0142o si\u0119 wielu specjalist\u00f3w, kt\u00f3rzy cz\u0119sto, nie maj\u0105c odpowiedniego wykszta\u0142cenia i przygotowania, nazywali siebie lekarzami. Nierzadko ufni mieszka\u0144cy miast padali ofiarami niedostatecznie wykwalifikowanych fachowc\u00f3w, co w niekt\u00f3rych przypadkach prowadzi\u0142o nawet do tragicznych skutk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Bior\u0105c to pod uwag\u0119, w polskiej stolicy wydano dekret, kt\u00f3ry przewidywa\u0142 obowi\u0105zkow\u0105 rejestracj\u0119 i weryfikacj\u0119 wszystkich, bez wyj\u0105tku, zajmuj\u0105cych si\u0119 sztuk\u0105 lecznicz\u0105. Przygotowano szereg zasad dotycz\u0105cych rejestracji i kwalifikacji cyrulik\u00f3w, lekarzy, farmaceut\u00f3w, po\u0142o\u017cnych. Kontrole przeprowadzali zaufani lekarze.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie, w\u0142adza pa\u0144stwowa musia\u0142a wzi\u0105\u0107 tak\u0105 sytuacj\u0119 pod kontrol\u0119, poniewa\u017c nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c rejestrowa\u0107 dochody takich cyrulik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u00f3wczas przy Szpitalu \u015awi\u0119tego \u0141azarza w Warszawie za\u0142o\u017cono szko\u0142\u0119 chirurgiczn\u0105 do kszta\u0142cenia cyrulik\u00f3w dla wojska. Szko\u0142a ta jednak przetrwa\u0142a zaledwie pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sztuka_fryzjerstwa_w_Krakowie\"><\/span>Sztuka fryzjerstwa w Krakowie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2025\/07\/ad_4nxevpbgm3rnx0lphixzy1olltukclyhnzotkey7fgkssrhlfjsefrxycriefk0orliobkyegtosegvnvbdywxbztliwfc66d5bauxnnrj3qt-et-9mnzmy_srjc0ievkc4ch2vmtygkeycw0wf9q4soazrvt6syeqxa.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wy\u0142\u0105cznie funkcj\u0119, kt\u00f3r\u0105 fryzjerzy pe\u0142ni\u0105 dzisiaj, ich dawni koledzy zacz\u0119li wykonywa\u0107 na pocz\u0105tku XVII wieku. W tym czasie modni byli paryscy fryzjerzy, kt\u00f3rych polscy magnaci zapraszali do siebie. Z dokument\u00f3w historycznych wiadomo o paryskim cyruliku o imieniu Clermont, kt\u00f3ry podczas pobytu w Polsce dorobi\u0142 si\u0119 sporego maj\u0105tku, co pozwoli\u0142o mu na dostatnie \u017cycie w Pary\u017cu.<\/p>\n\n\n\n<p>Korzenie rzemios\u0142a fryzjerskiego w Krakowie si\u0119gaj\u0105 zamierzch\u0142ych czas\u00f3w \u2013 lokalne pracownie pojawi\u0142y si\u0119 tu na d\u0142ugo przed nasz\u0105 er\u0105 i zachowa\u0142y swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 przez d\u0142ugi okres historyczny.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, sztuka fryzjerstwa w Krakowie to <strong>wieloletnia historia<\/strong>, \u0142\u0105cz\u0105ca dynastie rodzinne, zmieniaj\u0105ce si\u0119 trendy modowe i ci\u0105g\u0142y post\u0119p. Pocz\u0105wszy od XX wieku, krakowscy mistrzowie nie tylko tworz\u0105 wizerunki, ale tak\u017ce kszta\u0142tuj\u0105 kulturow\u0105 atmosfer\u0119 miasta, zapewniaj\u0105c jego mieszka\u0144com profesjonalne us\u0142ugi.<\/p>\n\n\n\n<p>W Krakowie istnia\u0142o wiele zak\u0142ad\u00f3w fryzjerskich. Niestety, zachowa\u0142o si\u0119 bardzo niewiele fotograficznych dowod\u00f3w ich istnienia. W kolekcji Muzeum Narodowego w Polsce znajduje si\u0119 zdj\u0119cie dawnego budynku przy ulicy Stradomskiej 4, gdzie wida\u0107 wej\u015bcie do zak\u0142adu fryzjerskiego S. Hallera. Inne zdj\u0119cie z muzeum zachowa\u0142o wspomnienie o zak\u0142adzie fryzjerskim w kamienicy przy ulicy S\u0142awkowskiej 18. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, budynek zachowa\u0142 si\u0119 w swoim pierwotnym stanie do dzi\u015b. Z \u201eNajnowszego przewodnika po Krakowie\u201d z 1881 roku mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce zak\u0142ady fryzjerskie znajdowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na Rynku G\u0142\u00f3wnym i przy ulicy Floria\u0144skiej. Wiele zak\u0142ad\u00f3w fryzjerskich w og\u0142oszeniach oferowa\u0142o swoje us\u0142ugi w domu klienta.<\/p>\n\n\n\n<p>W zak\u0142adach fryzjerskich mo\u017cna by\u0142o nie tylko zrobi\u0107 modn\u0105 fryzur\u0119, podci\u0105\u0107 w\u0142osy, ogoli\u0107 si\u0119, ale tak\u017ce naby\u0107 r\u00f3\u017cnorodne przybory toaletowe, takie jak myd\u0142o, grzebienie, perfumy, pomady do w\u0105s\u00f3w itp. Cz\u0119sto zak\u0142ady fryzjerskie oferowa\u0142y m\u0119skie i damskie peruki lub pasma w\u0142os\u00f3w dla zwi\u0119kszenia obj\u0119to\u015bci damskich fryzur.<\/p>\n\n\n\n<p>W XIX wieku krakowscy fryzjerzy dzielili si\u0119 na tych, kt\u00f3rzy pracowali we w\u0142asnych pracowniach, oraz tych, kt\u00f3rzy odwiedzali klient\u00f3w w ich domach.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d wa\u017cnych umiej\u0119tno\u015bci s\u0142u\u017cby domowej krakowscy magnaci szczeg\u00f3lnie cenili umiej\u0119tno\u015b\u0107 uk\u0142adania w\u0142os\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Polaczenie_tradycji_i_nowoczesnych_technologii\"><\/span>Po\u0142\u0105czenie tradycji i nowoczesnych technologii<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Sztuka fryzjerstwa w Krakowie to wi\u0119cej ni\u017c tylko sfera us\u0142ug. Jej historia to odzwierciedlenie zmian spo\u0142ecznych, trend\u00f3w mody, post\u0119pu technologicznego i kultury. Od \u015bredniowiecznych cyrulik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie tylko strzygli, ale i leczyli, po wsp\u00f3\u0142czesnych stylist\u00f3w, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 w trendach \u015bwiatowych \u2013 krakowscy mistrzowie pozostaj\u0105 wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia miejskiego. Salony fryzjerskie sta\u0142y si\u0119 przestrzeni\u0105 nie tylko dla transformacji estetycznych, ale tak\u017ce dla komunikacji, wymiany wiadomo\u015bci, kszta\u0142towania stylu epoki. Zachowanie zdj\u0119\u0107, eksponat\u00f3w muzealnych pozwala badaczom lepiej zrozumie\u0107, jak ta bran\u017ca wp\u0142ywa\u0142a na codzienno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b rzemios\u0142o fryzjerskie w Krakowie pewnie \u0142\u0105czy tradycje z nowoczesnymi technologiami, nadal kszta\u0142tuj\u0105c wizerunek miasta jako centrum kulturalnego z g\u0142\u0119bokim poczuciem stylu i szacunkiem dla mistrzostwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z dokument\u00f3w historycznych wiadomo, \u017ce dawniej fryzjerzy nie tylko strzygli w\u0142osy, uk\u0142adali fryzury i byli cyrulikami. W rzeczywisto\u015bci mieli znacznie szersze uprawnienia, pisze krakowchanka.eu. Pierwszy punkt pomocy Zgodnie z danymi Starej Polskiej Encyklopedii, w Polsce, jeszcze przed jej rozbiorami, cyrulik by\u0142 wielofunkcyjnym specjalist\u0105. W tamtych odleg\u0142ych czasach uzyskanie pomocy w szpitalu by\u0142o do\u015b\u0107 problematyczne, dlatego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":396,"featured_media":6482,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[4012,4015,4013,4017,4019,3555,4014,4016,4021,4011,4020,4022,4009,4010,4018],"moimportance":[33],"motype":[1042],"moformat":[2071],"class_list":{"0":"post-6551","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"tag-cyrulik","9":"tag-dawne-uslugi","10":"tag-fryzjerstwo-historyczne","11":"tag-higiena","12":"tag-historia-zawodu","13":"tag-krakow","14":"tag-medycyna-dawna","15":"tag-moda-historyczna","16":"tag-muzeum-narodowe","17":"tag-narzedzia-cyrulika","18":"tag-rozwoj-zawodu","19":"tag-stylizacja-wlosow","20":"tag-sztuka-fryzjerstwa","21":"tag-tradycje-fryzjerskie","22":"tag-uslugi-fryzjerskie","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","24":"motype-eternal","25":"moformat-2071"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6551","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/396"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6551"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6561,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6551\/revisions\/6561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6551"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=6551"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=6551"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=6551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}