{"id":9526,"date":"2026-07-29T20:30:41","date_gmt":"2026-07-29T18:30:41","guid":{"rendered":"https:\/\/krakowchanka.eu\/?p=9526"},"modified":"2026-07-29T20:37:22","modified_gmt":"2026-07-29T18:37:22","slug":"pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling","title":{"rendered":"Pierwsze modelki i salony mody w Krakowie na pocz\u0105tku XX wieku: jak rodzi\u0142 si\u0119 profesjonalny modeling"},"content":{"rendered":"\n<p>Zanim w Grodzie Kraka pojawi\u0142y si\u0119 zawodowe modelki, w tutejszych salonach potrafiono sprzedawa\u0107 suknie tak, \u017ce klientki od razu chcia\u0142y je przymierzy\u0107. \u00d3wczesne salony mody nie mia\u0142y wybieg\u00f3w, reflektor\u00f3w ani \u043a\u043e\u043d\u0442\u0440\u0430\u043a\u0442\u00f3w z modelkami. Najnowsze fasony prezentowa\u0142y same ekspedientki i pomocnice krawc\u00f3w, pisze <a href=\"http:\/\/krakowchanka.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"krakowchanka.eu\">krakowchanka.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak rodzi\u0142a si\u0119 <a href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/moda-w-przedwojennej-warszawie\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal\/moda-w-przedwojennej-warszawie\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">moda<\/a> w Krakowie \u2014 w miejscach, \u0433\u0434\u0435 \u043a\u0430\u0436\u0434\u0430\u044f \u0443\u0434\u0430\u0447\u043d\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043c\u0451\u0440\u043a\u0430 \u043c\u043e\u0433\u043b\u0430 \u043f\u0440\u0438\u043d\u0435\u0441\u0442\u0438 \u043e\u0447\u0435\u0440\u0435\u0434\u043d\u043e\u0435 \u0432\u044b\u0433\u043e\u0434\u043d\u043e\u0435 \u0437\u0430\u043a\u0430\u0437. Miasto mia\u0142o idealne warunki do rozwoju tej bran\u017cy. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku Krak\u00f3w by\u0142 ch\u0119tnie wybierany przez inteligencj\u0119 i zamo\u017cne rodziny, kt\u00f3re ponad gotow\u0105 odzie\u017c przek\u0142ada\u0142y <strong>szycie na miar\u0119<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6bef7710561\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #090909;color:#090909\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6bef7710561\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Jak_popyt_zmienil_krakowska_mode\" >Jak popyt zmieni\u0142 krakowsk\u0105 mod\u0119?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Krakowska_moda_jako_element_miejskiego_zycia\" >Krakowska moda jako element miejskiego \u017cycia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Kto_ksztaltowal_popyt_na_krakowska_mode\" >Kto kszta\u0142towa\u0142 popyt na krakowsk\u0105 mod\u0119?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Adresy_pod_%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B8_moda_wychodzila_na_ulice\" >Adresy, pod \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u044b\u043c\u0438 moda wychodzi\u0142a na ulic\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Kiedy_pokazy_mody_staly_sie_wydarzeniem_towarzyskim\" >Kiedy pokazy mody sta\u0142y si\u0119 wydarzeniem towarzyskim?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Jak_wojna_zmienila_dawny_swiat_mody\" >Jak wojna zmieni\u0142a dawny \u015bwiat mody?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Kiedy_modelki_staly_sie_twarza_branzy\" >Kiedy modelki sta\u0142y si\u0119 twarz\u0105 bran\u017cy?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/eternal-9526-pierwsze-modelki-i-salony-mody-w-krakowie-na-poczatku-xx-wieku-jak-rodzil-sie-profesjonalny-modeling\/#Od_ekspedientek_do_profesjonalnych_modelek\" >Od ekspedientek do profesjonalnych modelek<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_popyt_zmienil_krakowska_mode\"><\/span>Jak popyt zmieni\u0142 krakowsk\u0105 mod\u0119?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image wp-block-image alignright size-full\">\n<figure class=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"296\" height=\"445\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9498\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-6.png 296w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-6-200x300.png 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 296px) 100vw, 296px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Z czasem witryny, pracownie krawieckie i rauty sta\u0142y si\u0119 przestrzeni\u0105, w kt\u00f3rej moda uros\u0142a do rangi osobnej sztuki prezentacji. Historyk Jacek Purchla okre\u015bli\u0142 \u00f3wczesny Krak\u00f3w mianem <strong>\u00abmiasta us\u0142ug\u00bb<\/strong>, gdzie kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142 handel, edukacja, kultura oraz rzemios\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>W praktyce to same krakowianki kreowa\u0142y popyt na eleganck\u0105 garderob\u0119 i nowe sposoby pokazywania towaru. Pierwsze \u00ab\u017cywe manekiny\u00bb, kt\u00f3rymi stawa\u0142y si\u0119 ekspedientki, nie wynika\u0142y z ch\u0119ci tworzenia widowiska. By\u0142a \u0442\u043e <strong>praktyczna odpowied\u017a na potrzeby klientek<\/strong>, kt\u00f3re chcia\u0142y zobaczy\u0107, jak dana suknia uk\u0142ada si\u0119 na sylwetce.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Krakowska_moda_jako_element_miejskiego_zycia\"><\/span>Krakowska moda jako element miejskiego \u017cycia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Na \u043f\u043e\u0447\u0430\u0442\u043a\u0443 XX wieku Krak\u00f3w nie nosi\u0142 miana stolicy mody, jednak bacznie \u015bledzi\u0142 europejskie trendy. Nowe kolekcje szybko dociera\u0142y tu przez Wiede\u0144, kt\u00f3ry w czasach monarchii austro-w\u0119gierskiej stanowi\u0142 g\u0142\u00f3wne centrum kulturalne i handlowe regionu. To stamt\u0105d sprowadzano:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u017curnale modowe;<\/li>\n\n\n\n<li>wykroje;<\/li>\n\n\n\n<li>pr\u00f3bniki tkanin;<\/li>\n\n\n\n<li>dodatki i zdobienia do sukien.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Krawcy sprawnie dostosowywali te nowinki do gust\u00f3w lokalnej klienteli, dzi\u0119ki czemu witryny krakowskich salon\u00f3w niewiele ust\u0119powa\u0142y europejskim. Badacze historii handlu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Krak\u00f3w rozwija\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jako o\u015brodek edukacji, kultury i us\u0142ug. Mieszka\u0142o tu wielu profesor\u00f3w Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, adwokat\u00f3w, lekarzy i w\u0142a\u015bcicieli ziemskich. Ich \u017cony ch\u0119tnie od\u015bwie\u017ca\u0142y garderob\u0119 zgodnie z najnowszymi krzykami mody, a i panowie dbali o nienaganny styl. <strong>To w\u0142a\u015bnie ta publiczno\u015b\u0107 dawa\u0142a prac\u0119 dziesi\u0105t\u043a\u043e\u043c pracowni krawieckich<\/strong>, zak\u0142ad\u00f3w modystek oraz sklep\u00f3w z tkaninami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kto_ksztaltowal_popyt_na_krakowska_mode\"><\/span>Kto kszta\u0142towa\u0142 popyt na krakowsk\u0105 mod\u0119?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image wp-block-image alignleft size-full\">\n<figure class=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"318\" height=\"428\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9501\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-7.png 318w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-7-223x300.png 223w\" sizes=\"auto, (max-width: 318px) 100vw, 318px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Sukces eleganckich salon\u00f3w zale\u017ca\u0142 od zamo\u017cnych mieszka\u0144c\u00f3w miasta, gotowych p\u0142aci\u0107 za krawiectwo miarowe i sprowadzane materia\u0142y. Ubi\u00f3r nie by\u0142 dla nich jedynie codzienn\u0105 konieczno\u015bci\u0105. S\u0142u\u017cy\u0142 jako <strong>spos\u00f3b na podkre\u015blenie statusu<\/strong>, wykszta\u0142cenia oraz przynale\u017cno\u015bci do wy\u017cszych sfer. Z tego powodu lokalne pracownie musia\u0142y trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie i stale od\u015bwie\u017ca\u0107 ofert\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W salonach mody wymagaj\u0105cym klientkom oferowano:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>indywidualne szycie sukien, kostium\u00f3w oraz okry\u0107 wierzchnich;<\/li>\n\n\n\n<li>materia\u0142y z Francji, Austrii i innych europejskich zag\u0142\u0119bi w\u0142\u00f3kienniczych;<\/li>\n\n\n\n<li>kapelusze, r\u0119kawiczki, parasolki, koronki i wyrafinowane dodatki;<\/li>\n\n\n\n<li>zdobienia haftami, aplikacjami, szklanymi koralikami oraz cekinami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Archiwalne fotografie dowodz\u0105, jak wielk\u0105 wag\u0119 przywi\u0105zywano w\u00f3wczas do aran\u017cacji witryn. Stawa\u0142y si\u0119 one naturalnym przed\u0142u\u017ceniem salonu i pierwsz\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 panuj\u0105cych trend\u00f3w dla przechodni\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Adresy_pod_%D0%BA%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BC%D0%B8_moda_wychodzila_na_ulice\"><\/span>Adresy, pod \u043a\u043e\u0442\u043e\u0440\u044b\u043c\u0438 moda wychodzi\u0142a na ulic\u0119<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image wp-block-image aligncenter size-full\">\n<figure class=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"348\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9504\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-8.png 647w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-8-300x161.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Na \u043f\u043e\u0447\u0430\u0442\u043a\u0443 XX wieku wi\u0119kszo\u015b\u0107 renomowanych sklep\u00f3w i pracowni znajdowa\u0142a si\u0119 w \u015bcis\u0142ym centrum Krakowa. To tam na codzienne spacery i zakupy udawa\u0142a si\u0119 elita miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Modowe serce Krakowa bi\u0142o przy najwa\u017cniejszych ulicach:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Rynek G\u0142\u00f3wny<\/strong> \u2014 reprezentacyjna przestrze\u0144 handlowa z najbardziej presti\u017cowymi salonami;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ulica Floria\u0144ska<\/strong> \u2014 t\u0119tni\u0105ca \u017cyciem tarteria z licznymi pracowniami krawieckimi i sklepami galanteryjnymi;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ulica Szewska<\/strong> \u2014 kwarta\u0142 zak\u0142ad\u00f3w rzemie\u015blniczych i specjalistycznej sprzeda\u017cy;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ulica Grodzka<\/strong> \u2014 kolejny kluczowy punkt na mapie zakupowej zamo\u017cnych krakowian.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>O tym, jak wielkie emocje budzi\u0142y modowe nowinki, \u015bwiadczy historia sklepu Leona Grabowskiego. W marcu 1911 roku w jego witrynie na Rynku G\u0142\u00f3wnym zaprezentowano sp\u00f3dnicowo-spodnie, kt\u00f3re wywo\u0142ywa\u0142y ju\u017c niema\u0142e kontrowersje w stolicach Europy. O tym odwa\u017cnym kroku pisa\u0142 \u00abIlustrowany Kurier Codzienny\u00bb, donosz\u0105c o t\u0142umach gapi\u00f3w gromadz\u0105cych si\u0119 pod salonem. Cho\u0107 ma\u0142o kto decydowa\u0142 si\u0119 na natychmiastowy zakup, przypadek ten pokaza\u0142, \u017ce <strong>sklepowe witryny znakomicie zast\u0119powa\u0142y \u017cywe modelki<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kiedy_pokazy_mody_staly_sie_wydarzeniem_towarzyskim\"><\/span>Kiedy pokazy mody sta\u0142y si\u0119 wydarzeniem towarzyskim?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W latach 20. i 30. XX wieku krakowska moda zacz\u0119\u0142a wychodzi\u0107 poza mury pracowni krawieckich. Nowe kolekcje pokazywano podczas bali charytatywnych, wieczor\u00f3w towarzyskich i imprez artystycznych. O takich wydarzeniach skrupulatnie donosi\u0142a prasa, publikuj\u0105c zdj\u0119cia, relacje i recenzje.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod \u043a\u043e\u043d\u0435\u0446 lat 30. rol\u0119 modelek na pokazach w presti\u017cowych miejscach odgrywa\u0142y panie ze znanych dom\u00f3w, przedstawicielki \u015bwiata kultury, poetki czy aktorki tutejszych teatr\u00f3w. Dla nich nie by\u0142 \u0442\u043e zarobek, lecz <strong>presti\u017cowe wydarzenie towarzyskie<\/strong>, o kt\u00f3rym g\u0142o\u015bno pisa\u0142y gazety.<\/p>\n\n\n\n<p>Fotografie z pokazu z 1938 roku w krakowskim Grand Hotelu uwieczni\u0142y nazwiska trzech uczestniczek:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>panna Czapliczk\u00f3wna;<\/li>\n\n\n\n<li>panna Maro\u0144\u00f3wna;<\/li>\n\n\n\n<li>panna Staszkiewicz\u00f3wna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Pokaz w krakowskim Grand Hotelu z 1938 roku uznaje si\u0119 za jedno z najwcze\u015bniejszych officially udokumentowanych i opisanych w prasie masowych wybiegowych pokaz\u00f3w w mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_wojna_zmienila_dawny_swiat_mody\"><\/span>Jak wojna zmieni\u0142a dawny \u015bwiat mody?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image wp-block-image aligncenter size-full\">\n<figure class=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"364\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9507\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-9.png 647w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-9-300x169.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Po 1945 roku Krak\u00f3w nie wr\u00f3ci\u0142 ju\u017c do dawnej kultury modowej. Miejsce eleganckich bali, prywatnych salon\u00f3w i wykwintnych pokaz\u00f3w zaj\u0119\u0142a nowa rzeczywisto\u015b\u0107: pa\u0144stwowy dyktat, niedobory rynkowe i odmienne podej\u015bcie do ubioru. W pierwszych dekadach PRL-u przedwojenny format pokaz\u00f3w niemal zanik\u0142, a sama haute couture by\u0142a postrzegana przez w\u0142adze jako <strong>relikt bur\u017cuazyjnej przesz\u0142o\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo to moda nie znikn\u0119\u0142a z ulic. Krakowianki nadal szy\u0142y ubrania w ma\u0142ych zak\u0142adach i szuka\u0142y sposob\u00f3w na elegancj\u0119 w trudnych czasach. Jednak o ile dawniej suknia mog\u0142a by\u0107 powodem do \u015bwi\u0119towania i wyj\u015bcia w towarzystwo, o tyle po wojnie sta\u0142a si\u0119 przede wszystkim rzecz\u0105 praktyczn\u0105, dostosowan\u0105 do szarej codzienno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kiedy_modelki_staly_sie_twarza_branzy\"><\/span>Kiedy modelki sta\u0142y si\u0119 twarz\u0105 bran\u017cy?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image wp-block-image alignright size-full\">\n<figure class=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"372\" height=\"373\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9510\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-10.png 372w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-10-300x300.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 372px) 100vw, 372px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><em>Zdj\u0119cie: modelka Gra\u017cyna Hase<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Wielkie pokazy przesta\u0142y by\u0107 domen\u0105 indywidualnych krawc\u00f3w, a sta\u0142y si\u0119 domen\u0105 zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142u odzie\u017cowego oraz przedsi\u0119biorstwa \u00abModa Polska\u00bb, za\u0142o\u017conego w 1958 roku w Warszawie. Jej filia dzia\u0142a\u0142a tak\u017ce w Krakowie. Modelki prezentuj\u0105ce nowe kolekcje je\u017adzi\u0142y po ca\u0142ym kraju, a miasto kr\u00f3l\u00f3w by\u0142o sta\u0142ym punktem na ich trasie.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u015br\u00f3d najja\u015bniejszych postaci polskiej mody drugiej po\u0142owy XX wieku wymienia si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Gra\u017cyn\u0119 Hase<\/strong> \u2014 zaczyna\u0142a jako modelka w latach 50., pracowa\u0142a dla Mody Polskiej, a p\u00f3\u017aniej wyros\u0142a na jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych polskich projektantek;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Teres\u0119 Tuszy\u0144sk\u0105<\/strong> \u2014 modelk\u0119 i aktork\u0119 z prze\u0142omu lat 50. i 60., ikon\u0119 stylu, kt\u00f3rej twarz zdobi\u0142a ok\u0142adki czasopism;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Katarzyn\u0119 Butowtt<\/strong> \u2014 jedn\u0105 z najpopularniejszych modelek lat 80., kr\u00f3luj\u0105c\u0105 na wybiegach i w reklamach;<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ma\u0142gorzat\u0119 Niemen<\/strong> \u2014 gwiazd\u0119 wybieg\u00f3w lat 70. i 80.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>W Krakowie wydarzenia te powoli zmienia\u0142y samo postrzeganie mody. O ile na \u043f\u043e\u0447\u0430\u0442\u043a\u0443 XX wieku ubrania reklamowa\u0142a w\u0142a\u015bcicielka salonu lub ekspedientka, o tyle p\u00f3\u017aniej g\u0142os oddano zawodowym modelkom. Nie tylko prezentowa\u0142y one odzie\u017c, ale te\u017c <strong>kreowa\u0142y idealny wizerunek nowoczesnej kobiety<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Od_ekspedientek_do_profesjonalnych_modelek\"><\/span>Od ekspedientek do profesjonalnych modelek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image wp-block-image alignleft size-full\">\n<figure class=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"329\" height=\"413\" src=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9516\" srcset=\"https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-12.png 329w, https:\/\/cdn.krakowchanka.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/44\/2026\/07\/image-12-239x300.png 239w\" sizes=\"auto, (max-width: 329px) 100vw, 329px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Dzieje krakowskiej mody pokazuj\u0105, jak ewoluowa\u0142o podej\u015bcie do samego ubioru. Na pocz\u0105tku XX wieku kluczow\u0105 postaci\u0105 pozostawa\u0142 mistrz krawiecki, szyj\u0105cy wspania\u0142e kreacje dla wybranych klientek na podstawie wzor\u00f3w z europejskiej prasy. Z czasem w centrum uwagi znalaz\u0142y si\u0119 dziewcz\u0119ta, potrafi\u0105ce w efektowny spos\u00f3b zaprezentowa\u0107 gotowy wizerunek na wybiegu.<\/p>\n\n\n\n<p>Krak\u00f3w nie sta\u0142 si\u0119 \u015bwiatow\u0105 stolic\u0105 <a href=\"https:\/\/poznanka.eu\/pl\/eternal\/tradycyjne-stroje-w-poznaniu-znaczacy-wklad-innych-ludow-i-glowne-kolory\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/poznanka.eu\/pl\/eternal\/tradycyjne-stroje-w-poznaniu-znaczacy-wklad-innych-ludow-i-glowne-kolory\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">mody<\/a>, ale wypracowa\u0142 w\u0142asn\u0105, wyj\u0105tkow\u0105 tradycj\u0119 prezentacji ubioru. Od witryn na Rynku G\u0142\u00f3wnym po pokazy w reprezentacyjnych hotelach \u2014 miasto by\u0142o wiernym zwierciad\u0142em przeobra\u017ce\u0144 obyczajowych. Moda rozwija\u0142a si\u0119 tu nie tylko poprzez tkaniny i fasony, ale przede wszystkim dzi\u0119ki ludziom, kt\u00f3rzy potrafili uczyni\u0107 ze stylu barwn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 historii Krakowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zanim w Grodzie Kraka pojawi\u0142y si\u0119 zawodowe modelki, w tutejszych salonach potrafiono sprzedawa\u0107 suknie tak, \u017ce klientki od razu chcia\u0142y je przymierzy\u0107. \u00d3wczesne salony mody nie mia\u0142y wybieg\u00f3w, reflektor\u00f3w ani \u043a\u043e\u043d\u0442\u0440\u0430\u043a\u0442\u00f3w z modelkami. Najnowsze fasony prezentowa\u0142y same ekspedientki i pomocnice krawc\u00f3w, pisze krakowchanka.eu. Tak rodzi\u0142a si\u0119 moda w Krakowie \u2014 w miejscach, \u0433\u0434\u0435 \u043a\u0430\u0436\u0434\u0430\u044f \u0443\u0434\u0430\u0447\u043d\u0430 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":411,"featured_media":9520,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1033],"tags":[4711,4709,4708,4707,1788,3555,4494,4710,2550,4621,4703,4706,4705,4702,4704],"moimportance":[34,33],"motype":[1042],"moformat":[127],"class_list":{"0":"post-9526","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-styl-i-uroda","8":"tag-arystokracja","9":"tag-defilada-mody","10":"tag-grand-hotel","11":"tag-grazyna-hase","12":"tag-historia-mody","13":"tag-krakow","14":"tag-krakowska-moda","15":"tag-krawiectwo","16":"tag-moda-2","17":"tag-moda-polska","18":"tag-modeling-3","19":"tag-modelki","20":"tag-pokazy-mody","21":"tag-pracownie-krawieckie","22":"tag-salony-mody","23":"moimportance-golovna-novina","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/411"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9526"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9527,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9526\/revisions\/9527"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9520"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9526"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=9526"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=9526"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/krakowchanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=9526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}