W dzisiejszym świecie dość łatwo jest śledzić wszystko, co dzieje się w modzie i urodzie. Technologia pozwala szybko przeczytać wiadomości, zobaczyć najnowsze kolekcje znanych projektantów mody i poznać historię projektowania mody od czasów starożytnych do współczesności, pisze krakowchanka.eu.
Współczesnym trudno to sobie wyobrazić, ale jeszcze w XX wieku prasa była niemal jedynym źródłem modowych newsów. Wydawane w różnych okresach czasopisma opowiadające o najnowszych trendach i tendencjach w świecie urody fascynowały i inspirowały krakowian.
Co czytali mieszkańcy miasta, by dowiedzieć się więcej o modzie? Dowiedz się z naszego przeglądu poniżej.
Przekrój
Naszą wycieczkę po modowych magazynach wydawanych w Krakowie zaczniemy od legendarnego tygodnika Przekrój. Założony przez satyryka i dziennikarza Mariana Eila pierwszy numer magazynu ukazał się w kwietniu 1945 roku i szybko zyskał popularność zarówno w mieście, jak i w całym kraju.
Tygodnik Przekrój nazywany jest jednym z najważniejszych czynników kulturotwórczych okresu PRL. Z roku na rok rozwijał się i ukazywał w coraz większych nakładach – nie bez wysiłku jego założyciela, Mariana Eila, który nie tylko stworzył pismo, ale przez ćwierć wieku pozostawał jego redaktorem naczelnym.
Współcześni badacze przekonują, że Przekrój stał się dla krakowian i Polaków w ogóle prawdziwym oknem na świat. Wszystkie publikacje miały na celu wyrobienie w czytelnikach dobrego gustu i popularyzację prężnie rozwijającej się kultury zachodnioeuropejskiej, w tym mody.
Jeśli chodzi o modę w magazynie, warto oddać hołd słynnej polskiej projektantce mody XX wieku Barbarze Goff. Została ona zaproszona do pracy przez samego Eila, który chciał rozwijać swoje dzieło. Dzięki Barbarze w magazynie pojawiła się stała rubryka „Moda”, w której publikowała swoje teksty i szkice. Jej projekty ubrań stały się tak popularne, że założyła znaną firmę Hoffland i produkowała swoje ubrania na masową skalę.
Wróćmy jednak do samego magazynu Przekrój. Pierwszym modowym szkicem, który Barbara Hoff opublikowała w tygodniku były „trumniaki”. Były to trampki z wyciętą środkową częścią z dziurkami i sznurówkami, przeszyte czarną tasiemką i pomalowane. Był to pomysł na wykonanie czarnych damskich baletek, które nie były dostępne w polskich sklepach.
Ponadto Przekrój promował sztukę, zdrowe odżywianie, wiadomości sportowe itp. Szczególnym zainteresowaniem czytelników cieszyły się krzyżówki, których rozwiązanie wymagało nie tylko wiedzy, ale także dowcipu i humoru.
Przekrój nadal ukazuje się w Polsce, ale od 2016 roku jest kwartalnikiem. A od 2018 roku publikacja stała się częścią tytułowej fundacji. Współczesny czytelnik może również zapoznać się ze starymi numerami magazynu online za pośrednictwem zdigitalizowanych archiwów.
Dziennik mod. Pismo dla Polek
Dziennik mod. Pismo dla Polek to jeden z najstarszych magazynów modowych w Krakowie, wydawany w latach 1872-1876. Niewiele wiadomo o historii tego wydawnictwa, ale wiemy, że dla mieszkańców miasta było to coś naprawdę wyjątkowego.
Dziennik mod był bogaty w ilustracje i barwne opisy nowych produktów. Pierwszą stronę zawsze zdobił modny rysunek. Na łamach pisma pojawiało się wiele modowych grafik, w tym takie, które otwierały stronę trendów i nowości w świecie stylu i urody we Francji, która już wtedy była kolebką mody. Raz w miesiącu publikacja zawierała schematy wykrojów i haftów.
Pismo poświęcone było nie tylko ubraniom, ale także akcesoriom — torebkom, biżuterii itp. Krakowiankom podpowiadano i pokazywano na ilustracjach, jak modnie wiązać kokardy, tkać koronki, nosić chusty i wianki. Nie zabrakło również przykładów zdobienia mebli, takich jak wyplatanie komód, luster, szkatułek na biżuterię i ubrania itp.
Dziennik mod był nie tylko magazynem o modzie. Stałym elementem pisma była literatura — publikowano w nim fragmenty powieści, opowiadań i poezji. Nie wiadomo na pewno, dlaczego magazyn ukazywał się tylko przez cztery lata. Plotki głoszą, że mogło to być spowodowane zbyt rewolucyjnymi pomysłami odzieżowymi napływającymi z zagranicy.
Życie
Pod koniec XIX wieku, najpierw w Krakowie, a następnie we Lwowie, zaczęto wydawać czasopismo Życie, ilustrowany tygodnik (później dwutygodnik) poświęcony społeczeństwu i kulturze. Szczególną uwagę poświęcano sztuce, nie brakowało też informacji o nowinkach w modzie i urodzie, choć samo czasopismo nie koncentrowało się na tej tematyce.
Pierwsze numery magazynu miały zupełnie inną tematykę, skupiając się na kwestiach społecznych i politycznych. Później jednak profil pisma uległ zmianie ze względu na problemy finansowe właściciela i brak prenumeratorów. W ten sposób Życie stało się wyłącznie magazynem kulturalno-artystycznym.
Szczególną uwagę zwracała szata graficzna publikacji. Znalazło się w nim wiele ilustracji — reprodukcji znanych artystów. Umieszczano je na stronach dużego formatu i opatrywano tekstem pisanym elegancką czcionką.
Tygodnik Illustrowany
Mówiąc o tym, skąd krakowianie czerpali informacje o modzie w minionych wiekach, nie sposób pominąć popularnego Tygodnika Illustrowanego. Choć ukazywał się on w Warszawie, był popularny w całym kraju, a nawet za granicą.
Tygodnik Illustrowany był ilustrowanym magazynem kulturalno-społecznym wydawanym w latach 1859-1939. Nie był związany z żadną partią polityczną i publikował wiele materiałów historycznych, reprodukcji dzieł sztuki itp. Tygodnik Illustrowany aktywnie się rozwijał i z czasem pojawiły się w nim publikacje poświęcone modzie. W szczególności często publikowano ilustracje i fotografie z nowinkami modowymi, informacje o trendach w ubiorze, opisy stylów i dodatków odzieżowych, pomysły na nowe fryzury itp.
Sekcja literacka magazynu również przyciągała uwagę czytelników. Publikowano w nim recenzje, biografie pisarzy oraz ikonografie dotyczące życia i twórczości wybitnych pisarzy. Jednocześnie na stronach publikacji można było znaleźć różnorodne dzieła literackie i doniesienia o nowych książkach z zagranicy.
Taki format i niezależność od partii przyniosły pismu wielki sukces. Tygodnik Illustrowany nazywany jest najpopularniejszym tygodnikiem ilustrowanym w Polsce w okresie pozytywizmu.
Tumult
Tumult był kolejnym magazynem społeczno-kulturalnym wydawanym w Krakowie w latach 1988-1996. Choć Tumult nie był w całości poświęcony modzie i publikował także materiały o sztuce, to jednak wyróżniał się bogatą szatą graficzną i zawierał wiele fotografii przedstawiających modę zachodnią (pismo było finansowane dzięki wsparciu zachodnich organizacji).
W czasie swojego istnienia ukazało się zaledwie 12 numerów Tumultu. Wynikało to ze zmian w zespole wydawniczym, a także zmian w tematyce — o ile początkowo Tumult skupiał się bardziej na kontrowersyjnych kwestiach politycznych, o tyle później skupiał się bardziej na sztuce. W szczególności, w tamtym okresie w magazynie pojawiło się wiele dzieł polskiej poezji i prozy, a także tłumaczeń.
To tylko niewielki wybór czasopism, które były bezpośrednio lub częściowo poświęcone modzie i były popularne w Krakowie w minionych stuleciach, ale świadczą one o tym, że modowymi nowinkami jego mieszkańcy interesowali się na różnych etapach historii miasta.