Jadwiga Andegaweńska – dobra i miłosierna królowa Polski

Polska królowa Jadwiga Andegaweńska, która była również świętą katolicką, była jedną z największych postaci w Europie w XIV w. Nazywana jest również matką trzech narodów: Polski, Litwy i Rusi-Ukrainy. Jest również uważana za patronkę zjednoczonej Europy. Jadwiga Andegaweńska była również znaną filantropką, która wspierała inicjatywy duchowe i edukacyjne, informuje strona krakowchanka.eu.

Zaręczona w wieku czterech lat

Jadwiga Andegaweńska, najmłodsza córka króla Ludwika Węgierskiego i królowej Elżbiety Bośniaczki, od dzieciństwa była przygotowywana do aktywnego udziału w zarządzaniu państwowym. 

Dziewczynka była bardzo wykształcona: znała kilka języków obcych, interesowała się nauką, muzyką i sztuką, miała dobrą znajomość logiki i uwielbiała czytać.

Dokładna data jej narodzin nie została ustalona, ale historycy uważają, że przyszła królowa urodziła się pod koniec 1373 lub na początku 1374 roku.

Kiedy Jadwiga miała cztery lata, została zaręczona z książę Wilhelmem, synem księcia Leopolda III Habsburga, który był o cztery lata starszy od niej. W tym czasie zostało podpisane zobowiązanie, że jeśli ślub zostanie zerwany przez którąkolwiek z rodzin, poszkodowana strona otrzyma 200 000 florenów w złocie jako rekompensatę.

Małżeństwo miało się odbyć, gdy Jadwiga osiągnie wiek dwunastu lat. Małżeństwo z Jadwigą leżało w interesie rodziny Habsburgów, ponieważ było rodzajem awansu społecznego.

W tamtych czasach tak zwane „przyszłe zaręczyny” (po łacinie sponsalia de futuro) były bardzo powszechne. Była to kanoniczna forma zaręczyn stosowana przez dynastie rządzące Europą w średniowieczu i czasach nowożytnych.

Śmierć ojca i ogłoszenie Jadwigi królem

W 1382 roku zmarł ojciec Jadwigi, Ludwik I Andegaweński, który był królem Polski i Węgier. Polscy magnaci postanowili przekazać koronę najstarszej córce Ludwika, Katarzynie, która zmarła jakiś czas później, a kolejną następczynią tronu została średnia córka zmarłego króla, Maria I Andegaweńska, która nie odpowiadała polskiej szlachcie, ponieważ jej mąż Zygmunt I Luksemburski ubiegał się o tron polski. W wyniku wojny domowej w Wielkopolsce (1382-1385) Jadwiga została koronowana na polską królową. W związku z tym węgiersko-polska unia dynastyczna została anulowana.

W ten sposób Maria Andegaweńska została królową Węgier, Chorwacji i Rusi, a Jadwiga Andegaweńska królową Polski.

Dziesięcioletnia Jadwiga została koronowana 16 października 1384 roku w Krakowie. Otrzymała tytuł króla Polski. Tytuł „król” symbolizował najwyższą władzę niezależnie od płci.

Biorąc pod uwagę młody wiek królowej, Jadwidze w pełnieniu funkcji państwowych pomagali doradcy. 

Jadwiga bardzo szybko opanowała niuanse sztuki politycznej i zrozumiała ukryte mechanizmy zarządzania państwem, co pozwoliło jej skutecznie wpływać na podejmowanie kluczowych decyzji i umacniać swoją pozycję na tronie.

Sojusz z Litwą

W 1386 r. za sprawą Dymitra z Goraja, który był potomkiem bojarów galicyjskich i mężem stanu Królestwa Polskiego, doszło do zerwania zaręczyn Jadwigi z Wilhelmem.

18 lutego 1386 r. polska królowa poślubiła wielkiego księcia litewskiego Jagiełłę, który został koronowany na króla Polski pod imieniem Władysława II. 

Związek ten stał się podstawą do utworzenia unii Polski i Litwy. Małżeństwo miało charakter polityczny, a nie romantyczny i zapewniało stabilność i rozszerzenie granic państwa polskiego. 

Warto zauważyć, że w połowie XIV wieku Litwa była ostatnim pogańskim państwem w Europie. Zawarte małżeństwo przyczyniło się do szybkiej chrystianizacji Litwy.

W wyniku zawarcia unii w Polsce powstał system współrządów między Jadwigą a Władysławem II Jagiełłą. Królowa miała własną kancelarię państwową. Kwestie polityki zagranicznej nie mogły być rozwiązywane bez niej.

Królowej udało się przyłączyć do Polski część ziem Królestwa Rosyjskiego. Stało się to możliwe po kampanii przeciwko Rusi Galicyjskiej w 1387 roku, prowadzonej przez królową. 

Osiągnięcia bez rozlewu krwi

Fenomen Jadwigi Andegaweńskiej polega na tym, że potrafiła rozwiązywać skomplikowane kwestie polityczne, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne, bez rozlewu krwi. 

Jadwiga była władczynią o łagodnym, ale zdecydowanym charakterze, pewną siebie w negocjacjach dyplomatycznych. Zawsze starała się łagodzić napięcia w polityce zagranicznej, aby zapewnić Polsce stabilność.

Jadwiga Andegaweńska była również bardzo pobożną królową. Była miła i łagodna, pomagała biednym i troszczyła się o swoich poddanych. Chociaż była królową, unikała przepychu. Polacy kochali swoją królową za jej cnoty.

Jednak najważniejszym osiągnięciem królowej był jej wkład w naukę, odbudowę Uniwersytetu Jagiellońskiego i rozwój sztuki.

Z inicjatywy królowej został otwarty Wydział Teologiczny na Akademii Krakowskiej (obecnie Uniwersytet Jagielloński). Również za jej panowania zostało wybudowane kolegium, w którym zamieszkali profesorowie oraz akademiki dla studentów. 

Dzięki Jadwidze został wydany niezwykle cenny Psałterz floriański (zbiór pieśni religijnych w języku łacińskim, polskim i niemieckim).

Królowa patronowała wielu kościołom, klasztorom, akademikom dla studentów i szpitalom dla ubogich. Dzięki jej staraniom powstawały nowe instytucje.

Historycy uważają, że Jadwiga Andegaweńska nie była szczęśliwa w małżeństwie z Władysławem Jagiełłą. Ze względu na to, że jej mąż był trzykrotnie starszy, ich relacja przypominała bardziej relację rodzicielską.

22 czerwca 1399 roku Jadwiga urodziła córkę, której nadali imię Elżbieta Bonifacja. Niestety dziewczynka zmarła 13 lipca 1399 roku, a sama królowa odeszła z tego świata cztery dni po śmierci swojego dziecka.

Jadwiga Andegaweńska została pochowana w katedrze krakowskiej. Jej śmierć była wielką utratą, ale dzięki duchowemu i politycznemu dziedzictwu, które po sobie pozostawiła, zawsze będzie pamiętana.

Ze względu na powszechną wiarę w świętość królowej i cuda dokonywane za jej wstawiennictwem, powołano specjalną komisję do zbierania informacji o cudach i uzdrowieniach.

W 1997 roku papież Jan Paweł II kanonizował Jadwigę jako świętą za jej pobożne życie, miłosierdzie i zasługi dla Kościoła.