Istnieje mit, że feminizm to nowa koncepcja, która pojawiła się całkiem niedawno, a walka o równouprawnienia mężczyzn i kobiet to zjawisko, które nabrało powagi dopiero w XXI wieku. Warto jednak wiedzieć i rozumieć, że ruch feministyczny rozwinął się na długo przed naszymi narodzinami, a o to, aby kobiety zajmowały godne miejsce w społeczeństwie, walczyło wiele wybitnych osób – pisze krakowchanka.eu.
Przywołując historię narodzin ruchu feministycznego w Polsce, nie można pominąć Doroty Kłuszyńskiej – aktywnej działaczki społecznej i politycznej, sufrażystki i feministki końca XIX – pierwszej połowy XX wieku.
Czym zasłynęła Dorota Kłuszyńska, jak broniła praw kobiet i jak wyglądało jej życie – przeczytacie w poniższym materiale.
Fakty z biografii Doroty Kłuszyńskiej, czyli jak wyglądało życie wybitnej działaczki
Dorota Kłuszyńska pochodziła z Tarnowa w województwie małopolskim. Urodziła się w 1876 roku w rodzinie żydowskiej. Tutaj, w swoim małym rodzinnym miasteczku, Dorota uczyła się najpierw w szkole ludowej. Wykształcenie wyższe zdobyła jako wolna słuchaczka na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Wiedeńskiego.
Już w młodości Dorota była bardzo aktywna i interesowała się absolutnie wszystkim, co działo się w kraju. Przyczynił się do tego jej mąż, którego poślubiła w wieku 20 lat, lekarz i działacz socjalistyczny. Pod wpływem męża, na początku XX wieku Dorota wstąpiła do Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego.
To właśnie poprzez swoją działalność partyjną najpierw organizowała, a następnie propagowała socjalistyczny ruch kobiecy w Polsce. Propagandę prowadzono głównie poprzez wydawnictwa drukowane – w szczególności poprzez czasopismo „Głos Kobiet”, które należało do Centralnego Wydziału Kobiet Polskiej Partii Socjalistycznej i było skierowane do robotnic w celu ich aktywizacji społeczno-politycznej.
Dorota Kłuszyńska dużą część swojego życia poświęciła karierze politycznej. Aktywnie broniła polskości Śląska Cieszyńskiego, brała udział w zamieszkach pracowniczych, była członkinią Polskiej Partii Socjalistycznej i senatorem RP. Ale jej najważniejsze osiągnięcia to aktywne wspieranie ruchu kobiecego, propagowanie równych praw.
Dorota Kłuszyńska i jej manifest
Stanowisko Doroty w sprawie roli kobiet w życiu politycznym kraju najlepiej opisuje jej słynny manifest opublikowany w marcu 1911 roku w czasopiśmie „Przedświt”, drukowanym organie Polskiej Partii Socjalistycznej. W przemówieniu Kłuszyńska porusza kwestię wagi zapewnienia równych praw kobietom i mężczyznom, na przykładzie partii socjalistycznej mówi o integracji kobiet w życiu politycznym, podaje argumenty mające pobudzić kraj do zmian:
“Do utrzymania ludzkości, państwa, kraju, gminy, niezbędną jest kobieta na równi z mężczyzną. Spełnia ona jako robotnica, utrzymująca często rodzinę, jako matka i wychowawczyni, równie ważne zadanie jak mężczyzna. Pracą swoją przyczynia się do wzbogacenia społeczeństwa, a ponieważ ciążą na niej podwójne obowiązki – matki i pracownicy, ma ona pełne prawo żądać udziału w pracach ustawodawczych i w życiu politycznym. Wreszcie, skoro kobieta odpowiada za swoje czyny i mściwa ręka prawa żąda od niej porachunku z postępowania, musi kobieta żądać praw, żeby mogła się bronić przeciwko krzywdom…”
Tak odważny tekst nie pozostawił nikogo obojętnym, choć większość zareagowała na te słowa ironią i jawną kpiną. Jeszcze brutalniejszą reakcję wywołała broszura „Dlaczego kobiety walczą o prawa polityczne”, która ukazała się rok po wspomnianym manifeście. Tutaj, w odróżnieniu od poprzedniego wystąpienia, Dorota zarysowała główne żądania kobiet dotyczące zmian w sferze społecznej, politycznej i narodowej.
Nie słowami jedynymi: czym jeszcze zajmowała się Dorota Kłuszyńska?
Oprócz prowokacyjnych manifestów i broszur Dorota Kłuszyńska potwierdzała swoje stanowcze przekonania konkretnymi działaniami. Wszystko to było możliwe przede wszystkim dzięki jej wysokiej pozycji w strukturze politycznej kraju – w latach 1919-1939 była członkinią Rady Naczelnej PPS i jednocześnie przewodniczącą lub wiceprzewodniczącą Centralnego Oddziału Kobiecego PPS. Była przekonana, że socjalizm otworzy drogę do prawdziwej równości w społeczeństwie.
W tej walce nie można było obejść się bez niezawodnych, podobnie myślących sojuszników. Wokół Doroty Kłuszyńskiej zgromadziło się wielu zwolenników takich postępowych idei. Wystarczy wspomnieć o Justynie Budzińskiej-Tylickiej – feministce, lekarce, działaczce społecznej i socjalistycznej. Obie pracowały w Poradni Świadomego Macierzyństwa, walczyły o medyczną ochronę macierzyństwa i antykoncepcję. Ośrodek utrzymywał liczne kontakty międzynarodowe ze środowiskiem medycyny postępowej i feministycznej. Efektem współpracy Kłuszyńskiej i Budzińskiej-Tylickiej było szerzenie wiedzy o higienie kobiet w kraju: Dorota organizowała i prowadziła wykłady na ten temat, a Justyna zajmowała się tym zagadnieniem od strony zawodowej i pisała prace naukowe, które następnie byli promowani w społeczeństwie.
Dorota Kłuszyńska prowadziła wykłady i organizowała spotkania przez całe życie. Ostatecznie wokół niej zgromadziło się wielu zaangażowanych ludzi, dzięki czemu w 1911 roku na Śląsku Cieszyńskim odbyły się obchody „Dnia Kobiet”. Znacząca była także działalność Kłuszyńskiej w Lidze Kobiet Galicji i Śląska, której głównym celem była współpraca i aktywna pomoc Polakom w walce o niepodległość kraju.
Dorota Kłuszyńska całe swoje życie poświęciła walce o prawa kobiet. Jej przykład zainspirował społeczeństwo do zmian, które ukształtowały współczesną Polskę.