W patriarchalnym świecie bardzo trudno jest torować sobie drogę, budować udaną karierę, robiąc to, co kochasz. Jeszcze trudniej jest robić to, co według uprzedzonego społeczeństwa powinni robić wyłącznie mężczyźni. Kobiety, które żyły w ubiegłym wieku i łamały kajdany patriarchalnych stereotypów, mają szczególne miejsce na kartach historii, podaje strona krakowchanka.eu.
Jedną z tych łamaczek patriarchalnych kajdan była Wanda Dubieńska, legenda szermierki i pierwsza polska mistrzyni w tej dyscyplinie. Ponadto Wanda Dubieńska była niezwykle ciekawą osobowością i wszechstronnie utalentowaną kobietą, która łączyła różne dyscypliny sportowe.
Przeczytaj w poniższym artykule o życiu polskiej legendy sportu, jej głównych osiągnięciach i innych interesujących faktach z jej historii.
Dzieciństwo i początek kariery sportowej
Wanda Dubieńska urodziła się w 1895 roku w Krakowie w rodzinie Juliana Ignacego Nowaka, wybitnego polskiego mikrobiologa i profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Matka dziewczynki, w przeciwieństwie do ojca, była osobowością twórczą i choć zawodowo zajmowała się weterynarią, w wolnym czasie często muzykowała.
Nikt w rodzinie dziewczyny nie interesował się sportem, ale Wanda chciała robić to, co kochała z takim samym entuzjazmem i odpowiedzialnością jak jej rodzice. Idąc za ich przykładem, zaczęła próbować swoich sił w sporcie i odnalazła się w kilku dyscyplinach jednocześnie.
Pierwszą dyscypliną sportową, która zainteresowała Wandę w młodości, były biegi narciarskie. Wanda Dubieńska była bardzo dokładna we wszystkim, co robiła, więc udało jej się odnieść ważne zwycięstwo w tym sporcie. Po kilku latach ciężkich treningów, w 1924 roku została mistrzynią Polski w biegu narciarskim na 8 kilometrów. Wanda kontynuowała narciarstwo w przyszłości, ale nie odniosła już żadnych znaczących zwycięstw.
Zwyciężczyni we wszystkim
W tym samym czasie Wanda Dubieńska grała również w tenisa ziemnego. Po kilku latach treningów zaczęła brać udział w zawodach w tej dyscyplinie, ale początkowo bez powodzenia. Pierwsze zwycięstwo w tenisie ziemnym odniosła w grze pojedynczej w 1928 roku w Katowicach. Następnie zdobyła tytuły mistrzyni Polski w deblu i deblu mieszanym. Później jej koledzy z boiska tenisowego mówili, że Wanda była zaskakująco dumna i niedostępna, poświęcała się wyłącznie zawodowi i nie rozpraszały jej czcze pogaduszki czy inne sprawy.
Największe osiągnięcia Wanda Dubieńska osiągnęła w innej dyscyplinie sportu – szermierce. Wszystko zaczęło się od Igrzysk Kobiet w Antwerpii w 1920 roku, które rozbudziły w niej głód rywalizacji. Jednak w kolejnych latach nie mogła brać udziału w tych zawodach ze względu na wydarzenia historyczne w Polsce w tamtych latach – w szczególności ze względu na wojnę polsko-bolszewicką.
Szczyt sławy Wandy Dubieńskiej przypadł na Igrzyska Olimpijskie w Paryżu w 1924 roku. W 1928 roku Wanda została mistrzynią Polski w szermierce, ale z jakiegoś powodu ogłosiła później publicznie, że nie będzie już uprawiać tego sportu. Nie wiadomo na pewno, dlaczego tak się stało i co wpłynęło na wybór Wandy. Wiemy jednak na pewno, że na zawsze zapisała się w historii szermierki w Polsce.
Dalsze losy Wandy Dubieńskiej
Przez pewien czas nic nie było wiadomo o sportowych osiągnięciach Wandy Dubieńskiej. Nie brała udziału w różnych zawodach, nie pojawiała się na ważnych krajowych i międzynarodowych mistrzostwach. Jedynie od czasu do czasu w lokalnej prasie można było natknąć się na artykuły Dubieńskiej, w których opowiadała o konkretnej dyscyplinie sportu.
Później wybuchła II wojna światowa. Kraków został szybko zajęty przez wojska niemieckie. Wiele znanych osób, w tym sportowców, uciekło przed okropnościami wojny i możliwą śmiercią, ale Wanda pozostała w swoim rodzinnym mieście.
W czasie okupacji Wanda nie uprawiała sportu, pracowała w zwykłym zawodzie. Najpierw pracowała przy produkcji surowic i szczepionek, potem jako laborantka w miejscowej placówce oświatowej. Później została maszynistką w lokalnej fabryce, za co słono zapłaciła. Wiadomo, że współpracowała z władzami okupacyjnymi, wykonując drobne prace sekretarskie, i była jedną z wielu Polaków, którzy podpisali tzw. Volkslistę.
Po wojnie, gdy rozpoczęła się nowa walka, tym razem o ściganie sprawców i wszystkich oprawców, przed sądem stanęła także Wanda Dubieńska. Jej podpis znalazł się na nazistowskiej Volksliście, za co została skazana i zesłana do obozu pracy. Na szczęście jednak zarzuty szybko zostały wycofane, a ona sama wyszła na wolność już w 1950 roku.
Po zwolnieniu z obozu pracy Wanda Dubieńska postanowiła coś zmienić w swoim życiu i przeprowadziła się do Gorzowa Wielkopolskiego. Była utytułowana sportsmenka podejmowała się dosłownie każdej pracy, aby zarobić pieniądze w trudnym okresie powojennym. Najpierw pracowała jako weterynarz w nowym mieście, następnie jako pielęgniarka w wielu różnych sanatoriach w różnych miastach i kurortach, ale ostatecznie wróciła do Gorzowa Wielkopolskiego, gdzie pozostała do końca życia.
Kiedy była już dość dojrzała, Wanda postanowiła rozpocząć studia, na które nie miała czasu podczas swojej dynamicznej kariery sportowej i uzyskała tytuł doktora medycyny weterynaryjnej.